Bớt một ít – đó là Văn Hoá!

Nói về văn hóa thì chẳng có bao giờ cạn, nhưng để có được văn hóa thì thực sự chẳng cần phải cậy nhờ đến kiến thức hoặc các tư tưởng cao siêu gì, chỉ cần thực hành những việc rất nhỏ trong cuộc sống thôi cũng đã là quá đủ, để con người có thêm nhân bản, có thêm cái tình trong cuộc sống. Bài viết dưới đây được copy từ blog của Hoàng Dược Sư nêu lên cho chúng ta những điều tưởng nhỏ nhưng rất bao la và rất chi là thú vị.

1/ Bớt xả rác một chút:

Cách đây vài năm, có một cô em gái con dì tôi ở Mỹ về. Cô ấy lúc đó khoảng 14-15 tuổi. Tôi chở cô ấy bằng xe gắn máy đi chơi, trên đường đi cô ấy ăn vặt một gói bánh, tôi thấy cô ấy cứ cầm mãi cái bao bì đã hết trên tay mà không quăng xuống đường cho rồi. Biết là dân nước ngoài người ta không có xả rác tầm bậy, nhưng tưởng là người ta không xả rác là tại vì ở nước sở tại người ta sẽ bị phạt nặng hoặc bị người khác chê cười. Bèn nói:
” Em nhìn đi, rác đầy ra đường đấy. Ở VN chứ có phải ở Mỹ đâu mà em sợ. Cảnh sát cũng đâu có phạt mình, cũng chẳng có ai chê cười mình đâu…”
Câu nói của cô ấy làm cho tôi nhớ hoài, cũng đã gần chục năm rồi mà vẫn như một bài học cho tôi:
” Nếu mình không xả rác thì trên đời này sẽ bớt được một người xả rác”
và bỏ cái bao bì đó vào túi quần cho đến khi về nhà và bỏ vào sọt rác. Dường như cô ấy đang cố làm gương để giáo dục cho một người sống trong một xã hội người người cũng quẳng rác ra đường.
Phải chăng chúng ta trông đợi những điều xa xôi, to lớn, nhưng cô gái nhỏ bé đó với một câu nói giản đơn nhưng mang một triết lý sâu xa về cuộc sống.
Chỉ cần bớt một người xả rác thôi thì nơi ta sống đã sạch được một chút rồi đó. Người đó chính là mỗi người trong chúng ta đó.

2/ Bớt gấp gáp một chút:

Đi ra đường, ta thấy ai cũng dường như rất vội vã. Phóng nhanh trên đường, lạng lách để đi nhanh hơn. Ta thấy các anh taxi phóng nhanh trên đường để dành nhau rước khách. Ta ngừng đèn đỏ, thấy có người cố gắng chạy lên vạch sơn để được đứng trơ trọi phía trước người khác. Phía sau ta là một chiếc xe buýt bóp còi inh ỏi đến khó chịu, người tài xế chỉ bóp thế thôi, dường như vô cảm với cảm giác của người ngồi trên xe, người dưới lòng đường, chỉ cốt sao cho người ta phải nhường đường cho mình (vì chịu không nổi lượng dB của tiếng còi). Kẹt xe, người sau cố lấn qua trái để đi, leo lên lề để đi , cuối cùng cũng kẹt cứng.
Chỉ bớt một người gấp gáp, biết nhường nhau một chút đường thì xã hội bớt bát nháo một chút.

3/ Bớt mãi lộ một chút:

Xe khách được quy định số chỗ ngồi. Nếu rước khách đúng chỗ thì nhà xe vẫn có lời. Nhưng phải rước thêm,càng nhiều càng tốt đến nỗi chen nhau như cá mòi. Vài chục ngàn một người thêm được vài trăm để làm gì?
- Để nộp tiền mãi lộ.
Mà tại sao phải nộp tiền mãi lộ? Vì chở quá số khách, bị phạt nhiều tiền hơn là đóng tiền mãi lộ.
Mà không dư khách cũng phải đóng tiền mãi lộ, vậy rước dư khách cho chắc ăn, nếu may ra thằng CSGT ưa đứng khúc này ông bà già nó chết mắc lo đám ma thì lời ra cả khúc.
Nếu nhà xe dũng cảm bớt rước khách dư, nếu các anh CA bớt ăn mãi lộ thì những hành khách ngồi xe sẽ thoải mái biết bao. Biết đâu chừng trong đó có một anh kỹ sư nào đó đầu óc thoải mái sẽ sáng chế ra một cái xe chạy bằng nước lã cho nhà xe ngày càng lời hơn thì sao.

4/Bớt lợi lộc cá nhân một chút:

Đường xá thênh thang, xe chạy bon bon. Ngó qua làn xe bên kia, thấy anh tài xế chạy ngược lại giơ ngón trỏ chỉ chỉ xuống đất, tài xế của mình bèn chạy chậm lại. Một dãy dài các xe nối đuôi nhau như rùa bò, biết là có trạm CSGT ở phía trước. Đường xá mới thông thoáng một phút trước đó, giờ như là đường kẹt xe trong nội thị. Hóa ra mấy anh CSGT góp phần làm rối loạn giao thông, không có mấy anh đường xá vắng hoe. Qua khỏi đoạn đó, các xe bắt đầu tăng tốc đến chóng mặt thót tim, để bù lại thời gian đã mất vì những người canh giữ pháp luật.
Bớt hạn chế tốc độ theo kiểu rùa bò được không? Đường xá sẽ đỡ hư hao, nhiên liệu không tiêu tốn nhiều, nước ta sẽ bớt phụ thuộc vào cái đám Trung Đông một chút, kệ cha thằng Mỹ đánh mấy chục thằng Iraq ta cũng chẳng sợ.
Nói đi cũng nói lại, mấy anh tài xế cũng chẳng vừa. Chỗ nào không có CSGT thì mấy ảnh chạy như ma đuổi, cho kịp quay đầu xe, làm thêm nhiều chuyến, bởi vì ông chủ khoán theo % doanh thu trên chuyến. Chủ thì muốn nhiều tiền, tài xế cũngmuốn nhiều tiền, tăng tốc, tăng tốc, tai nạn xảy ra.
Cũng chuyện xe khách, chủ thường khoán theo chuyến cho tài xế. Những chuyến đường dài cần phải đổi tài, nếu gọi thêm người thì mất công chia. Nhiều tài xế ôm trọn một mình, nhiều khi 3 ngày chỉ ngủ được vài tiếng, khi chạy xe phải có thùng nước đá kế bên, buồn ngủ thì đem chế lên đầu. Nhiều trường hợp xe khách tông nhau, tan thân nát thịt chỉ vì tài xế ngủ gục.
Bớt lợi nhuận một chút, coi trọng tính mạng con người một chút ông chủ và tài xế ơi.

Theo các bạn ớt một chút cái gì nữa cho xã hội ta ngày càng tươi đẹp hơn. Chúng ta cùng xây dựng nền văn hóa bớt một chút nhé!

(Copy từ blog của Hoàng Dược Sư)

Nothing is impossible

Tôi đưa cái hình Napoleon Bonaparte này lên minh họa cho bài viết này như để nói lên cái ý chí tuyệt vời của ông, từ một tay trung úy quèn thế mà lên thành Hoàng Đế nước Pháp uy danh lừng lẫy. Cái thành ngữ Nothing is impossible này tôi thường hay bắt gặp nhiều nơi trên mạng. Tôi thích cái câu này lắm. Thích bởi vì nó như là một cái kim chỉ nam cho tôi biết mà phấn đấu với người, với đời… Thích bởi cái này phủ định cái kia một cách có chủ ý, để ta có thể vững chí mà thực hành những điều mình muốn. Tôi thì chẳng được học hành thứ gì cho ra hồn, nên luôn tự tâm niệm với mình rằng việc gì cũng phải cố gắng, việc gì cũng phải cố mà làm cho bằng được là thế. Do vậy mà mỗi lần mệt nhọc trong công việc, mỗi lần bí tới bí lui trong việc lập trình web cho khách hàng, tôi cứ như thằng điên, vợ ngồi một bên hỏi cũng chẳng nghe, đầu óc mãi miết hướng đến một mục tiêu nhất định: Phải tìm cho ra! Phải làm cho bằng được! Vì Nothing is impossible mà!

Người Mỹ họ có một cách giáo dục rất hay và thực tế. Không như ở ta vẫn còn lối nể nang sợ sệt hay như ở Bắc Triều Tiên chuyên chế gia đình trị hết cha rồi đến con, đến cháu thay nhau lãnh đạo, tôi nghe nói là ngay từ nhỏ, trẻ em Mỹ đã được cha mẹ giáo dục cho rằng: Con CÓ THỂ trở thành Tổng thống đấy! Phải cố gắng và quyết tâm lên! Cái ý tưởng này luôn ở trong đầu trẻ để chúng nhìn nhận và xác định mục tiêu sau này mà phấn đấu. Mỗi lần học kém, trẻ sẽ được khuyên bảo: Cố lên chứ! Muốn làm Tống thống thì phải học cho giỏi. Mỗi lần phạm lỗi như ăn cắp vặt chẳng hạn, trẻ sẽ được bảo Không được làm thế! Tống thống là phải ngay thẳng và trong sạch, vân vân và vân vân… Như vậy, từ CÓ THỂ ở đây chính cha mẹ không phải nói suông, mà cha mẹ muốn con mình phải tạo dựng một ý nghĩ quả cảm Nothing is impossible ngay từ lúc còn thơ bé, để quyết tâm, để đối diện với thử thách cuộc đời, cho dù hàng chục triệu đứa trẻ hôm nay chỉ có một đứa trẻ làm Tổng thống cho ngày mai. Tôi nghĩ cách giáo dục ấy là rất tốt. Điều chủ yếu muốn giáo dục trẻ ở đây không phải là Tổng Thống, nhưng làm Tổng thống chỉ là một cứu cánh để cho trẻ biết phấn đấu, biết tự lập xây dựng cuộc đời mà không cần phải dựa dẫm hay bợ đỡ ai là vậy.

Nothing is impossible! Thực vậy. Đời tôi lăn lóc nhiều, ngay từ thuở ấu thơ đã bị cái nghèo vùi dập, nhưng được hưởng sự yêu thương của gia đình nên tôi chẳng từ nan điều gì, cho nên tôi chẳng ngán ngại ai hay ngán ngại việc gì khó, thậm chí trong tình yêu cũng vậy, cũng Nothing is impossible luôn chứ chẳng ngán. Hehe… Điều chủ yếu là lòng thành thật và ý chí phấn đấu chứ đâu phải mặc cảm giàu nghèo. Nhưng đường công danh thì khác, tôi không được có điều kiện như các bạn trẻ bây giờ, vì cái thời của tôi nó tăm tối và bạt mạng do rất nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan sau ngày giải phóng, thế hệ chúng tôi khó mà ngóc đầu lên nổi bằng khả năng của mình vì những định kiến hẹp hòi và bao cấp thời ấy. Nhưng bây giờ nghĩ lại tôi cũng không buồn lắm đâu, vì đâu phải mỗi mình tôi mà còn rất nhiều người khác giỏi hơn tôi hằng trăm lần cũng phải chịu cảnh như vậy, cho nên ngày nay mỗi lần thấy bạn nào nhụt chí là tôi thấy lo buồn và tiếc rẻ lắm, cũng như thấy thằng nào dựa dẫm cha ông mà chen chân lên trên thì tôi căm ghét tột độ, muốn lấy chổi mà quét cho sạch ngay tắp lự. Song nói cho vui thế thôi, tôi có dùng hàng nghìn cái chổi thì cũng không đủ quét, vì không đủ gãi ngứa cho cái cơ thể vốn đã đầy dẫy những điều dở hơi và trái khoáy như thế rồi.

Chỉ biết tâm niệm riêng cho mình: Nothing is impossible! như là một câu khẩu hiệu in màu sơn đỏ chói trên đường đời của mình và của mỗi người, để sau này, biết đâu con ta, cháu ta, nó vẫn dũng cảm bảo rằng: Con muốn làm Tổng thống, con sẽ là Tổng thống! Chứ không phải như ông nội đâu! Lúc ấy tôi sẽ cười khà khà: Thời ông nội làm gì có Tổng thống? Chứ có thì ông nội cũng làm rồi… Hehe… Nói tếu cho vui vậy thôi, chứ bây giờ mình xin một chân quét rác trong phủ tổng thống chưa chắc đã được chứ đừng có lạc quan tếu thế. Vậy đó, đường đời trôi nổi gập ghềnh, việc gì cũng đã làm, cũng đã kinh qua, nhưng còn một thứ chưa có đó là… LÀM THINH! Chà, cái này khó quá! Miệng thì hay nói, lóc liếc thì hay ở ngay trước mặt mà bắt người ta làm thinh coi bộ khó ghê à nghen! Thôi thì đành phải LÀM BIẾNG vậy, có thế thì mới LÀM THINH được! Hihi…

Nỗi đau của một căn bệnh kinh niên

Hôm nay nhân đọc bài viết trong mục NGHĨ của tác giả Bằng Vân trên báo Tuổi Trẻ, thấy nó đau đáu ở đâu trong đầu óc mình mà chẳng biết trách ai nữa, chỉ biết gồng mình lên mà cảm nhận cái nỗi nhức nhối này. Thôi thì trước hết hãy đọc lại bài viết này đã:

Khoảng 200/1.635 viên đá (mỗi viên có hai câu thơ) của công trình thư pháp Truyện Kiều viết trên đá cuội của tác giả Nguyễn Văn Tân trưng bày tại công viên 3-2 trong khuôn khổ Festival Huế 2008 đã bị đánh cắp chỉ sau khi ra mắt hai đêm.

Những viên đá dù đã được tác giả và các cộng sự kỳ công gắn định vị lên giàn sắt dài 2.905m, rộng 81cm, cao 172cm nhưng vẫn bị những người mang danh là đi thưởng lãm văn hóa lấy mất. Thật đau lòng!

Điều đáng nói là chuyện xâm hại các tác phẩm nghệ thuật từ lâu đã trở thành căn bệnh kinh niên của festival, của Huế.

Nhớ lại festival năm 2006, chiều 3-6, nghệ sĩ Đinh Khắc Thịnh vừa hoàn tất tác phẩm sắp đặt Mùa lục lạc gồm hơn 2.000 gương sen được làm bằng giấy bồi và lục lạc gắn trải dài hơn 200m trên hè phố Nguyễn Đình Chiểu. Chưa kịp chụp ảnh đứa con tinh thần của mình thì sáng 4-6, tác giả bàng hoàng, quặn thắt khi chỉ trong một đêm, gần 20% số gương sen đã nhanh chóng bị những người thiếu ý thức đập cho méo mó hoặc lấy đi, cần sắt bị vít đổ… Chứng kiến cảnh ấy, cũng như anh, chúng tôi cay xè mắt, ruột xót như xát muối.

Trước nữa, tác phẩm sắp đặt Dưới giàn thiên lý của Đinh Khắc Thịnh và Lê Thừa Tiến thực hiện cũng tại phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu nhân Festival nghề truyền thống Huế 2005, gồm 1.000 chuông gió được kết bằng 5.000 nón lá các cỡ, 8.000 gương soi tráng thủy và 1.000 cái chuông; toàn bộ tác phẩm được treo trên một giàn tre dài 150m… cũng bị phá tả tơi dù chưa vãn hội.

Cũng tại Huế, các khu vườn tượng bên tả và hữu ngạn sông Hương gồm 96 tác phẩm, thành quả của ba trại sáng tác điêu khắc quốc tế được tổ chức vào các năm 1998, 2002 và 2004, cũng luôn bị xâm hại với mức độ nghiêm trọng. Bức bị vít đổ, bức bị cưa ngang, bức bị viết vẽ nhằng nhịt, cạy mất bảng hiệu… Các nhà quản lý phải làm hàng rào sắt rồi lấy dây xích chằng quanh tượng; các giảng viên và sinh viên Đại học Nghệ thuật Huế sau khi tu sửa những bức tượng hư hỏng đã dùng bút phủ viết những lời kêu gọi rất thống thiết: “Xin đừng phá tượng! Đi sửa mệt lắm!”… nhưng những người dân thiếu ý thức vẫn hằng ngày tàn phá các tác phẩm nghệ thuật.

Chuyện phá phách, cưỡng đoạt cái đẹp không phải là hiếm ở nước ta.

Tại lễ hội hoa anh đào lần thứ hai được tổ chức ở Hà Nội ngày 6-4, những người bạn Nhật Bản bàng hoàng và khiếp đảm khi chỉ trong nháy mắt, 300 cành hoa anh đào tươi mà họ công phu chuyển từ quê nhà sang để dựng thành ba cây anh đào lớn và rất đẹp đã bị những công chúng Việt Nam, phần đông là giới trẻ, chen lấn xô đẩy nhau để vặt trụi.

Lại nhớ chuyến xuyên Việt vừa qua của tôi cùng 30 du khách người Pháp, Bỉ, Canada. Chặng dừng chân trên đỉnh đèo Pha Đin (Điện Biên), khi thấy một bông hoa chuối rừng nở đỏ tươi, đẹp hoang sơ, người lái xe định bẻ mang về tặng người thân. Ngay lập tức, cả đoàn khách sôi lên, kịch liệt phản đối. Người phân tích: “Vẻ đẹp thiên nhiên là của chung nên phải để mọi người cùng được thưởng thức”, người gay gắt thì mắng: “Anh có trồng cây chuối ấy đâu mà lại đòi chiếm cho riêng mình”… Nhiều người tái mặt. Anh tài xế lầm lũi trở về xe, từ bỏ ý định ban đầu.

Xem ra trước cái đẹp, chúng ta thua kém một trời một vực với cư dân một số nước. Họ thấy cái đẹp thì chia sẻ cho người khác để cùng tận hưởng, trong khi chúng ta tìm mọi cách tư lợi hoặc không ăn được thì đạp đổ. Với họ, ký ức về những ngày trèo đèo lội suối, cuốc bộ xuyên rừng, khám phá và trải nghiệm cuộc sống giữa thiên nhiên hoang dã… là báu vật, thì không ít người chúng ta lại “khẳng định” dấu ấn của mình bằng chiến tích ăn thịt thú rừng. Nghe một tiếng chim gù, họ lấy ống nhòm ra say sưa ngắm bộ lông, cái mỏ, động tác chuyền cành…, còn nhiều người chúng ta chỉ nhăm nhe mang súng ra bắn…

Không cái gì tự nhiên mà có. Nếu từ nhỏ, đứa trẻ đã được cha mẹ dạy mang thóc rắc trước hiên nhà cho những chú chim hoang dã đến ăn chứ không phải trèo cây phá tổ hay lấy ná bắn chim, chắc chắn lớn lên chúng sẽ yêu và bảo vệ thiên nhiên để được nghe tiếng chim lích chích. Nếu trước mặt trẻ, người lớn không khạc nhổ, nhả bã kẹo cao su ra đường… thì chúng sẽ không bao giờ xả rác bừa bãi…

Để làm giàu có khi ta chỉ mất dăm mười năm, nhưng để nuôi dưỡng tâm hồn ta phải mất cả thế hệ. Nhưng muôn đời, giàu có về tinh thần mới là giá trị trường tồn.

Giờ thì xin lạm bàn một tí về bài viết trên nhé!

Đòi hỏi người dân có ý thức văn hóa ngay lập tức không phải là chuyện dễ dàng, bởi đây là một vấn nạn giáo dục, vì từ nhỏ chúng ta không được dạy dỗ môn đức dục để sống cho thành người, cứ việc toán – văn – văn – toán kê điểm lên thật nhiều để chạy theo thành tích mà quên rằng sự trung thực của một con người đáng giá ngàn vàng. Đến khi lớn lên thì những điều vô ý thức ấy đã trở thành thói quen, không thể nào ngày một ngày hai bỏ ngay đi được. Ngày xưa lúc tôi học lớp Ba, khi tôi và cha tôi đang đi trên đường gặp một đám tang, tôi dừng lại theo cha tôi mà chưa kịp bỏ mũ xuống liền bị cha tôi trừng mắt thật nghiêm, về nhà suýt bị ăn đòn vì cha tôi bảo rằng con không nhớ bài học đức dục trong trường hay sao, gặp đám tang thì phải dừng lại, kính cẩn bỏ mũ xuống, cho dù đó là người không hề quen biết, đi ngang qua công sở thấy chào cờ là phải dừng lại đứng nghiêm trang đợi chào cờ xong mới đi tiếp, lên xe buýt phải nhường chỗ ngay cho người già và phụ nữ có thai, thấy ông bà lão qua đường ta phải giúp đưa họ qua ngay…, những bài học nhỏ nhoi ấy ngày nay biết tìm đâu ra? vì có ai dạy dỗ hay nhắc nhở cho đâu mà nói, chỉ biết ê a những bài học vô bổ mà không biết nhìn đến những điều thực tế nhất để gìn giữ và nuôi dưỡng giá trị một con người. Do vậy hãy khoan trách là chúng ta cư xử thiếu văn hóa mà hãy tự trách là chúng ta không được dạy dỗ văn hóa là gì, thậm chí có người chẳng có tí văn hóa nào chứ đừng nói gì là thiếu, có đâu mà bảo thiếu?

Bởi thế cho nên xin hãy khoan bắt chước cách thưởng lãm của dân Tây đã. Mặt bằng văn hóa ta chưa có, hoặc chưa đều, thì xin hãy khoan bày ra những cuộc triển lãm phóng khoáng như thế, kẻo bị phá phách tan nát trông càng tội nghiệp hơn. Năm nào cũng nghe nói Chợ hoa Xuân, đường hoa Xuân bị cướp bị phá nát tan hoang thấy mà buồn. Không cần phải phô trương khoe mẽ đâu, hãy cứ tạm dành cho văn hóa nghệ thuật những chỗ đứng riêng của nó, khi mặt bằng văn hóa đã được nâng dần lên thì hãy tính đến chuyện khoáng đạt như dân Tây, còn ngày nay ai muốn thưởng lãm, xin hãy đến bảo tàng, ai muốn vui chơi, xin hãy ra hội chợ, đừng trộn lẫn với nhau như thế mà thảm cảnh cướp giật phá phách xảy ra ngẫm lại thêm buồn, vì chẳng lẽ đem triển lãm ngoài trời mà cử cả hằng loạt đội đặc nhiệm bảo vệ ngày đêm thì không gian nặng nề quá, còn chi là thưởng lãm nghệ thuật nữa?

Nhưng trên tất cả, xin các cấp thẩm quyền về giáo dục hãy mạnh dạn trở lại nấc thang đầu tiên, thay đổi cách giáo dục ngay từ những chú nhóc nhỏ xíu cho đến khi trở thành người thành đạt ra ngoài đời, mười năm, hai mươi năm, cả một thế hệ sau cũng sẽ không muộn đâu, miễn sao cái ý thức văn hóa thành nền tảng thì cả dân tộc mới vững mạnh được, chứ càng phô trương nhiều thì càng thấy phi văn hóa nhiều, y như một căn bệnh kinh niên vậy thì việc phô trương ấy chẳng hề có ích lợi gì cả, chỉ thấy xót trong lòng thêm mà thôi.

Lãng mạn là cái chi chi?…

Nếu đem chiết tự ra mà phân tích thì cũng khá là khó hiểu. Lãng là chi? mà mạn cũng là chi? Nhưng đã là người thì hầu như ai cũng biết lãng mạn là gì rồi, ở đây chúng tôi không nói đến chủ nghĩa lãng mạn trong văn học hoặc chủ nghĩa lãng mạn trong cách mạng có từ thế kỷ thứ 19 ở Pháp để đối lại với khuynh hướng cổ điển, vì chủ nghĩa lãng mạn ấy chủ trương vượt lên trên thực tế và dựa vào ý muốn chủ quan mà sáng tác hoặc lãng mạn cách mạng chủ trương đặt niềm tin vào tương lai tươi đẹp đến mức quá lý tưởng thành ra phi thực tế. Ở đây chúng ta hiểu lãng mạn theo cách cảm nhận của người đời thôi, chẳng bàn sâu xa hơn làm chi thêm rối rắm, cứ hiểu lãng mạn tựa như để xuôi lòng mình cho gió cho mây, xuôi hồn mình cho một bờ vai nhỏ, một mái tóc mềm đưa, thả đầu óc mình cho mây phiêu lãng, cho ái tình và thi ca vậy…

Chất lãng mạn trong người thì ai mà không có nhỉ? nhưng đừng đi quá trớn, tình tứ quá, xao lòng quá… rồi đến buông cả lòng mình vào những nghịch cảnh trong ái tình thì không nên đâu. Ai mà không ưa ngắm nhìn phụ nữ đẹp, ai mà chẳng thích tán chuyện với một người ăn nói có duyên? Có thể chỉ vì một nụ cười thôi mà khiến ta chết mê chết mệt, quên hẳn ta đang là ai. Có thể chỉ vì một mái tóc nghiêng nghiêng xỏa xuống đôi bờ vai thon nhỏ khiến ta quên đi là ta cần phải làm gì, và lúc nào thì cần phải nên dừng lại? Nếu chỉ vì thế thôi thì đẹp quá, nhưng ngặt nỗi con người ta cứ thích dấn tới một cách bừa bãi thành ra những việc mình làm, những điều mình nghĩ thật là vẩn vơ, như là lang thang ở những nơi vô định vậy, mà những nơi ấy thì thật là nguy hiểm.

Thực chất thì hiếm người trên đời mà không biết lãng mạn là gì đâu, ngay đến những tu sĩ cực đoan nhất cũng vẫn có lúc thả hồn mình đến một sự việc nào đó không ở trong tầm tay mình chứ đừng nói chi là những con người bình thường, vì vốn dĩ ông Trời sinh ra mình là như rứa, cái đó thực ra chỉ là cảm xúc nhất thời và người ta hoàn toàn có thể chế ngự được, hầu hết những ai tôn trọng những giá trị đạo đức thì sau khi biểu lộ cái cảm xúc nhất thời ấy, họ chỉ mỉm một nụ cười và biết cách xì tốp lại ngay, biến hóa nó thành những cảm giác tự nhiên thông thường để những quan hệ riêng tư không có điều kiện đi sâu hơn, không buông thả theo cảm xúc ấy rồi sinh ra suy nghĩ vẩn vơ có thể rất tai hại cho hạnh phúc mình đang có, nhưng cũng không ít người cứ việc buông thả thoải mái coi nó thế nào, và sự lãng mạn ấy có thể như một con dao hai lưỡi, cắt đứt danh dự mình xoèn xoẹt lúc nào không hay, lúc ấy không còn là lãng mạn nữa mà coi chừng là lãng nhách đấy nhé.

Thế thì có người lại bảo: Vậy có nên lãng mạn lắm không? Người lãng mạn quá có đáng trách không? Papi tui có phải là nhà tâm lý học hay luân lý học đâu mà biết? Chẳng qua là vì nghĩ sao nói vậy, tám chuyện cho vui cửa vui nhà thôi, chứ xét nét chi li từng điều kiện, từng chi tiết ấy làm chi? Phàm là blogger chính hiệu con nai vàng thì tất nhiên khi viết ra điều gì, người ta cũng muốn người khác đọc và nhận định cho rôm rả, do vậy mà viết khô khan quá ai mà coi cho? Thế thì cũng lãng mạn một tí xíu, phiêu lưu trên bờ môi của ai đó tí xíu bằng chữ nghĩa cho vui, miễn sao đừng làm thật thôi, kẻo bạn trai bạn gái người ta, vợ chồng con cái người ta lên án thì chết toi ngay. Do vậy mà xin người đọc đừng nhận định đúng sai mà lại đào sâu quá, thành ra mắc bệnh lãng mạn cả xóm thì không nên đâu.

Cái điều cần nói trong lãng mạn đó là phải biết dừng lại lúc nào.
Mà lúc nào nhỉ? Thật là khó nói. Tôi không quan niệm một phút xao lòng của Nhà thơ Thuận Hữu là lãng mạn đâu. Ông viết:

Ai cũng có một thời để yêu và một thời để nhớ
Ai cũng có những phút giây ngoài chồng ngoài vợ
Đừng có trách chi những phút xao lòng!

Cái phút xao lòng của ông là hoài niệm, nhưng không phải sống cho hoài niệm, mà lấy đó làm yếu tố so sánh để yêu thương người bạn đời của mình hơn, bỏ qua cho mình và bỏ qua cho bạn đời của mình. Cái xao lòng ấy nó chỉ là một thoáng bâng khuâng cho dĩ vãng, nhưng vẫn còn đó sự trung thành, còn lãng mạn là một sự phiêu lưu khó có bến dừng, tùy thuộc nơi ta mà thôi, khi ta nhận thấy đó chỉ là những cảm xúc thoáng qua cho vui vẻ hoặc cho rôm rả một câu chuyện thì có gì đâu mà đáng trách? nhưng nếu lúc nào cũng tơ tưởng vấn vương trong đầu thì e rằng nguy hiểm sẽ đến cận kề mình lúc nào không hay. Ta biết nương theo suối tóc người đẹp nào đó mà bay bổng thì ta cũng cần phải kiểm tra cái bố thắng xe mình để biết dừng lại kịp lúc, phải có lập trường kiên định chứ đừng để cái bố thắng ấy mòn vẹt đi thì ta cứ bay mãi trong men ái tình bâng quơ và ngổn ngang của người ta e rằng có ngày chết không kịp ngáp.

Thôi, tạm dừng ở đây đã, nói dài dòng quá e rằng mình cũng thuộc loại lãng mạn thâm căn cố đế rồi. Cứ thế đi nhé! Vui vẻ, chân thật và yêu đời, đó cũng là nét lãng mạn đáng yêu đấy thôi!

Hai tiếng Anh Em

Tôi thường rất lấy làm căm phẫn khi đọc những mẩu tin anh em đánh nhau, anh em đưa nhau ra tòa, anh em giành giật chiếm đoạt nhau thứ này thứ khác… Mỗi lần đọc những tin đại loại như thế, tôi tức muốn điên người lên được. Chẳng phải vì tôi lấy luân lý ra mà dạy đời đâu, vì tôi còn phải học ở đời rất nhiều, học chứ chẳng phải là dạy. Tôi có nỗi bất hạnh là không được làm thầy sau những lần hồ sơ gọi vào trường sư phạm đã gởi về nhưng hoàn cảnh đã khiến tôi dây dưa rồi trôi tuột khỏi tầm tay, cho nên không được dạy, chứ chẳng phải là “mất” đâu nhé! Có được dạy đâu mà mất? Tôi không dám đem luân lý ra mà so sánh, nhưng tôi nhận thấy rằng, luân lý là một cái vốn rất quý, và tình cảm anh em cũng thế, cũng thiêng liêng và cao quý như vậy.

Ngay từ nhỏ, chúng tôi đã dị ứng với tiếng “tui” khi xưng hô với nhau, anh em là anh em, bao nhiêu tuổi cũng phải xưng hô như thế, bạc đầu cũng vẫn anh ơi chị ơi em đây… Vợ chồng cũng vậy, khi cãi nhau cũng phải là anh anh em em chứ xưng hô bằng tui là không yên đâu nhé! Cái tiếng anh anh em em nó tạo cho chúng ta một cảm giác êm ái và yêu thương biết chừng nào. Do vậy mà mỗi khi nghe anh em ruột xưng hô với nhau ông – tui hoặc thậm chí tao – mày tôi thấy nó lạ lẫm làm sao ấy, lạ lẫm vì tiếng mẹ đẻ mình đã cưu mang hai chữ anh – em sao không biết đem ra mà xài? Uổng quá đi phải không?

Tình anh em – nghĩa huynh đệ thiết nghĩ chúng ta đã biết, đã nghe quá nhiều ngay từ tấm bé cho đến khi trưởng thành nên tôi cũng mạn phép không nhắc lại làm gì, nhưng sau khi lục lại hơn nghìn tấm ảnh cưới con trai thứ của tôi vừa rồi, tôi chợt thấy mấy tấm ảnh rất cảm động này…

Trời nắng, nhà đám không thể dựng cái lọng vì lấn lòng đường giao thông nên người anh cả cầm dù ra đứng che nắng cho hai em suốt cả buổi. Nhìn lại thấy mà thương quá, thấy xúc động quá. Thấy làm anh thật khó mà cũng thật là dễ, chỉ cần những cử chỉ nhỏ nhoi ấy thôi cũng đủ nói lên biết bao nhiêu lời…

Ông bà ta thường nói: “Không cho ruột ăn, nhưng động tới ruột thì ruột đau” là vậy đó, cái tình máu mủ ruột thịt không có gì ví được, so sánh được, nó được cảm nhận bằng những gì thiêng liêng nhất của một con người, và vì thế mà nó vô giá. Người anh không chỉ là người sinh trước em, lớn hơn em vài tuổi, mà người anh cũng còn là người thầy của em ngay từ khi còn thơ, đi học, làm bài vở, không biết gì, không hiểu gì thì cứ anh ơi, chị ơi, chỉ cho em cái này, bày cho em cái kia… Nhờ đó mà qua từng ngày lớn lên, kiến thức ta được vững vàng hơn trước, người anh, người chị có khác chi người thầy đâu? Do vậy mà trong ngày Nhà Giáo năm nay, tôi nảy ra cái ý để viết entry này như một lời biết ơn anh chị tôi ngày xưa, anh chị chúng ta ngày xưa, ít nhiều gì thì cũng đã dạy ta, ít nhiều gì thì anh chị cũng là thầy của ta là vậy.

Vậy thì hỡi ai đó, nếu có đọc qua cái entry này thì cũng xin hãy ngẫm lại mình một tí đi nhé! Hãy luôn là anh anh em em với nhau nhé! Hãy luôn nhớ đến anh chị mình với những tình cảm thiêng liêng trân trọng nhất đấy nhé! Một chữ cũng là Thầy, nửa chữ cũng là Thầy, phải thế không nhỉ?

Chân quê

Tối hôm qua trời lắc rắc mưa, tiếng lóc cóc đều đều gõ trên mái nhà trong một đêm vắng lặng của thị trấn nhỏ này nghe cũng ấm lạ, chẳng qua là mùa mưa đã bắt đầu rồi. Khác với khung cảnh náo nhiệt ở thị thành, mưa đầu mùa ở thị trấn nơi tôi sống có vẻ nhẹ nhàng và êm đềm hơn, không khí mát hơn hẳn, vì thị trấn này mới mở, vừa mang dáng dấp thị thành để mình nét niếc thoải mái, và cũng vừa mang dáng dấp thôn quê để mình căng võng sau vườn mà ngủ trưa là vậy, mưa rả rích nghe cũng hay nên chẳng thèm đi đâu chơi, ngồi nhà xem TV cũng là một cái thú.
Tôi vốn hay xem chương trình thời sự, trong nước cũng như ngoài nước, vì mình ngồi một chỗ vẽ truyện quanh năm suốt tháng mà không cập nhật cái khoản thời sự này e rằng cái tầm mắt nó đơ đi, do vậy mà tôi hay xem thời sự là vậy. Bỗng đâu một bản tin phóng sự làm tôi vừa buồn và vừa thấy phản cảm, chẳng biết có ai còn nhớ không, nhưng cái lời bình của phóng sự Giữ gìn Vệ sinh an toàn thực phẩm ở TPHCM thì tôi nhớ mãi, ai đời một nhà đài HTV9 như thế, khi đề cập đến sự nhếch nhác trong mua bán thực phẩm tại các chợ trời dọc theo các khu chế xuất, mà cụ thể là khu chế xuất Linh Trung, bình luận viên bảo rằng, sự nhếch nhác đó là do việc thôn quê hóa thành thị?! Tôi không nhớ rõ toàn văn, nhưng đại khái là như vậy, nghe qua thấy sao mà buồn thế! Hóa ra những sự lôi thôi, nhếch nhác, dơ dáy, kém an toàn là phong cách của người dân quê chúng tôi hay sao? Thế còn dân thành thị văn minh sạch sẽ lắm chắc? Tôi nghĩ sự sạch sẽ và dơ dáy thì ở đâu cũng có chứ không phân biệt thôn quê hay thành thị, chứ nhà đài nói như vậy thì những người ở quê buồn lắm, chúng ta vẫn hô hào tìm lại chốn xưa, tìm về thôn quê để đừng quên cái gốc cái gác, thế mà chê rõ ràng ra là cái văn hóa quê mùa nó không được sạch đã len vào thị thành hay sao? Các học giả ngày xưa rất bất bình khi thời thuộc địa Pháp đâu đó có dùng chữ “le nhaque” (đọc bằng lơ-nha-cờ hoặc lơ-nhà-quê cũng được) để chỉ sự ngu ngơ khờ khạo, quê mùa dốt nát của dân quê, thế mà ngày nay chúng ta lại xem sự dơ dáy trong cách ăn ở tại thành phố là do dân quê đưa về, vô hình trung chúng ta phân biệt còn hơn thực dân Pháp nữa sao? Nghe qua mà quá buồn là vậy.
Chốn Quê Nhà cho dù quê mùa cách mấy đi nữa cũng là cái gốc của con người, cần phải biết nâng niu và quý trọng thì mới xứng đáng là một con người có gốc gác chứ không phải từ dưới đất chui lên hay từ đường cống thành thị mà chui ra đâu. Tiến sĩ Trần Đại Nghĩa, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch và cả Bác Hồ nữa… không phải cái gốc từ quê mà ra đó hay sao? Sao nhà đài lại nói nghe đau đáu như thế nhỉ? Cái chân quê trong chúng ta ai mà không có? chỉ nguyên cái từ “chân” thôi cũng đã là quá rõ, sự chân chất, mộc mạc của dân quê quý lắm chứ, sao ta không nhắc đến trong một xã hội thị thành nhiều cạm bẫy và bợ đỡ này, thế mà chưa chi đã vội bảo thôn quê hóa thị thành nên mới nhếch nhác như vậy. Xin thưa tôi cũng là dân quê đây, và biết bao người khác cũng từ quê mà vươn lên thị thành bằng chính đôi tay và trí óc, chứ không phải bằng gốc gác con cha cháu ông và sự bợ đỡ hối lộ đâu.
Mong rằng những lời bình như thế này đừng bao giờ xảy ra nữa để thị thành hay thôn quê đều biết hòa quyện vào nhau, nâng đỡ nhau mà vươn lên, vì sự tốt xấu, sạch dơ thì ở đâu cũng có, do chính chúng ta tạo ra chứ hoàn toàn không phải do “gốc gác” của chúng ta tạo ra đâu. Xin hãy nhớ kỹ điều đó để đừng làm những người chân quê như chúng tôi thêm đau lòng là vậy.

Có cần chi lắm một chữ DANH?

 Tôi vốn là một thằng rất nhạy cảm, mẫn cảm thì đúng hơn. Cho nên hở ra một tí chuyện gì đấy là cứ buồn u u uất uất, gia đình cũng rứa mà xã hội cũng vậy. Do đó mà mấy hôm trước cứ u uất trong người thành ra yếu mềm đi. Xấu hổ quá! Xấu đến độ phải mở blog settings ra set private hết cho xong, nhưng nghĩ lại, thế thì càng xấu hổ hơn, do đó mà phải set trở lại và có thêm cái entry này, với một cái tựa đề cũng hơi nhạy cảm này.

Kỳ thực khi nói ra vấn đề này thì ai cũng ngại, vì nhắc tới là đụng chạm ngay, nhưng nếu không nói thì thấy nó cũng cứ xốn xang trong bụng, vì thực ra cái chữ DANH ai mà không ham? Tôi dùng chữ ham đây nghĩa là ham muốn, nghĩa nhẹ hơn một tí nghĩa là muốn thôi, chứ nói nặng quá nó thành chữ hám danh thì chẳng nên chút nào…

Nhân đi lang thang blog mọi người, có đọc một bài nói về chiến công ngày giải phóng 30/4, người này đòi hưởng công cao hơn vì là người đầu tiên, chiếc tăng này chiếc tăng nọ ai cũng giành mình là người đầu chứ không chịu thua ai, kẻ khác lại buồn vì chẳng nghe ai kể tới công trạng mình đâu cả. Ngẫm lại chợt nghĩ cái khí phách anh hùng cách mạng đâu rồi nhỉ? Chẳng lẽ đi làm cách mạng mà cũng cần chữ DANH ấy lắm hay sao cà? Cái chữ Danh cao nhất là Tổ quốc ghi công thì chẳng ai muốn rồi, tất nhiên ai cũng muốn đỏ ngực chớ chẳng ai muốn xanh cỏ mà làm gì, ngoại trừ những bậc tử vì đạo hoặc anh hùng vĩ nhân chi đó chứ đã là con người thì ai cũng muốn sống chứ chẳng muốn chết bao giờ. Với lại kể công chi cái buổi trưa lúc tiến vào Dinh Độc Lập ấy, khi đó có ai kháng cự đâu mà phải anh dũng chiến đấu? Chính quyền miền Nam bấy giờ đang chờ đợi vô tiếp quản thôi, bình thường thôi chứ có gì mà phải tranh công với nhau, cái danh hay không là ở chiến trường ác liệt bên ngoài kìa, biết bao nhiêu anh em đồng đội mình đã ngã xuống máu thấm đỏ cả đất để được cái ngày tiến vào giải phóng Sài Gòn, điều ấy ít nghe ai kể, chỉ nghe nói nhiều về công trạng khi tiến vào dinh thôi, nghe mà thấy buồn là vậy. Hóa ra chữ Danh cũng cần ghê nhỉ?

Nói về xã hội là thế, nói về chúng ta cũng chẳng hay ho chi. Đã là con người thì ai cũng muốn khẳng định mình, muốn người khác biết đến mình, đó là điều chẳng ai chối cãi, một đứa bé cũng muốn mình nổi tiếng chứ đừng nói chi là người lớn chúng ta, nhưng nếu tìm đủ tất cả mọi cách và mọi phương kế để kẻ khác biết đến mình thì quả thật hám danh quá rồi. Cái danh nó sẽ tự đến bằng chính những thành quả của mình một cách tự nhiên thì đó mới quả thực là đáng quý. Mà có được cái danh đã khó, giữ được cái danh lại càng khó hơn.

Một người nổi tiếng hôm nay có thể được người ta tôn vinh, nhưng ngày mai, khả năng của anh không đáp ứng được sự kỳ vọng của mọi người nữa, thiên hạ sẽ thi nhau chà đạp vào cái danh của anh một cách không hề thương tiếc, lúc ấy anh sẽ thầm nghĩ giá như ta là một người bình thường thì hơn, nhưng muộn rồi, vinh quang và vực thẳm rất gần nhau, chỉ cách nhau một sợi tóc mà thôi.

Biết là như vậy nhưng phàm là người thì đừng bảo rằng ta chỉ là hạt cát chứ không ham danh vọng tí nào đâu. Nói như thế là quá khiêm nhường, chưa chính xác lắm đâu, ai cũng vậy vì là con người mà, cũng muốn có một chút gì đấy để người khác biết đến mình chứ thực sự thì không phải muốn khoe khoang. Tui cũng nằm trong cái vòng lẩn quẩn ấy chứ chẳng hay ho gì. Ôi, cái ngày đầu tiên cuốn truyện mình được in năm 1987, cầm cái cuốn truyện tranh mỏng tanh có đề tên mình là tác giả quả thật mừng lắm chứ, vui lắm chứ. Ai cũng vậy thôi, và cũng nhờ cái tên đó mà tôi mới sống sót nổi trong cái thị trường xuất bản ngày ấy còn do nhà nước bao cấp chứ tư nhân chưa được làm nhiều, đến cuốn thứ hai thứ ba, nhà nước hỏi tôi, anh đã xuất bản được cuốn nào chưa, mình bảo là có rồi, thế là họ xem, thấy tên mình là tác giả, và họ quyết định tiếp tục xuất bản cho mình, và thế là cái chén cơm gia đình lại đầy chứ không còn lỏng lẻo nữa. Thế đấy, nói không hiếu danh là chưa đúng là vậy. Nhưng rồi thời gian dần trôi, truyện mình xuất bản lên đến hàng trăm thì bấy giờ không còn dám mừng nữa, mà phải lo giữ, phải lo vẽ thế nào để người chê ít lại và người khen tăng lên, đó mới là một quá trình khó khăn và cực nhọc khiến tôi già đi nhanh chóng. Tên tuổi được đổi lấy bằng nhiều thứ chứ không phải khơi khơi mà có, do đó nên tôi nói giữ lấy cái danh khó là vậy. Ngày nay truyện in ra rồi tuy không còn quan tâm đến cái tên trên gáy nữa nhưng vẫn thấy ấm áp vì mình vẫn còn đủ sức làm được chứ không phải buông xuôi vì tuổi già đâu.

Nói đến đây chắc hẳn có người bảo thằng cha này lại khoe nữa rồi. Nhưng xin đừng nghĩ vậy mà tội nghiệp cho tác giả, chẳng cần khoe thì tôi cũng đã thấy giữ cái danh quả thực là rất khó, khó đến nỗi có những lúc mình mệt mỏi khi nghĩ đến một ngày nào đó sẽ có ai đấy chà đạp lên một cách không thương tiếc, do vậy mà nay không mừng nữa đâu, vẫn cứ vui vẻ mà làm cho tròn việc của mình là mãn nguyện rồi. Danh xưng chỉ là những gì người ngoài đánh giá về ta thôi, cái quan trọng là ngay chính trong ta, liệu ta đã xứng đáng với chính mình hay chưa, đó mới là điều cần có, chứ không phải cái Danh ba cọc bốn đồng đâu.

(Viết thêm một tí. Xin được kết thúc cái entry này bằng câu blast của blogger Quỳnh Vy: “Tôi đã đi qua một đám đông với những lời khen ngợi và chê bai, xưng tụng và chưởi bới. Giờ đây, tôi phải bước qua chính tôi.” Cũng vì câu blast trên mà tôi chợt nhớ ra và viết cái entry này.)

Ngục tù lương tâm

Tù ngục có mặt trên thế gian này thiết nghĩ chắc cũng đã lâu lắm rồi, có lẽ từ khi con người biết sống quần tụ với nhau tạo thành xã hội thì tù ngục cũng đã xuất hiện theo đà phát triển của đời sống, có mở rộng tầm mắt, có làm ra của cải, có biết hưởng thụ thì cũng có tội phạm, mà có tội phạm thì có tù ngục, vì đó là phương thế khống chế của nhà cầm quyền, thay mặt xã hội để mưu cầu sự an ninh cho cuộc sống cộng đồng. Bất kể thời nào cũng có tù ngục, mỗi thời mỗi khác, mỗi nơi một kiểu, nhưng đó là những khái niệm dành cho các nhà chính trị và xã hội học nghiên cứu, khác với điều chúng tôi định nói ở entry này, vì ở đây chúng tôi muốn nói đến một loại ngục tù khác, đó là ngục tù của lương tâm con người.

Thật vậy, phàm là con người, ai cũng có những ngục tù của riêng mình, chiến thắng nó hay không? vượt qua nó hay là bị nhốt chặt trong nó, đều là do chính mình mà thôi. Ngục tù đó là những ham muốn, là những ganh ghét đố kỵ, là những kiểu hợm mình khoe mẽ, là những thói xấu ta biết đấy, ta không muốn làm, nhưng ta vẫn cứ làm, vẫn cứ bị trói buộc trong ngục tù của chính ta.

Chẳng ai tài giỏi gì mà dám nói tôi không có loại ngục tù ấy, vì trong mỗi con người cái điều thiện điều ác nó hay đi song hành cùng nhau, lúc thì bên này mạnh hơn, lúc thì bên kia mạnh hơn, do vậy mà con người ta thường bị dằn vặt bởi cám dỗ, ham muốn, u mê rồi sinh ra lầm lạc, tự mình nhốt mình vào trong tù ngục của chính mình. Thí dụ như thấy bạn mình thành đạt hơn mình thì mình sinh ra tức tối thù hằn. Thấy vợ bạn đẹp hơn vợ mình liền sinh lòng ham muốn, rồi tìm cách ruồng rẫy, xa cách, trách móc, nhạt nhẽo với vợ mình. Thấy chồng người ta siêng năng giỏi giang thì tủi hổ vì sao mà chồng mình tầm thường như vậy, mà không biết tìm cho ra cái tốt cái trội của chồng mình. Thấy thiên hạ giàu hơn mình thì sinh ra hằn học trách móc ông Trời sao bất công. Thấy người ta giỏi hơn mình thì mình bèn kiếm cách hạ bệ, nói xấu, vu oan. Thấy người ta làm nhiều việc tốt hơn mình thì mình sinh ra ganh ghét bực dọc. Thấy người ta có nhiều người quý mến hơn mình thì mình sinh ra ganh tị, ghen ghét, nói xấu. Thế đấy! Ngục tù của con người là ở chỗ ấy đấy. Ham muốn, đòi hỏi không thành rồi sinh ra ganh ghét, tự mình làm điều xấu xa tội lỗi là vậy. Ngục tù là vậy.

Lật bài ngửa ra đi! Ta đã ở trong ngục tù ấy bao năm rồi? Ta còn định trói chặt trong ấy bao lâu nữa? Papi tui đây nào cũng có hay ho gì đâu, cũng luôn bị ba cái xiềng xích ấy nó lôi kéo, nó cứ rù quến ta, lôi ta đi theo những ham muốn đòi hỏi cho bằng người, cho hơn người mới được, có khi ta thấy cũng cao sang danh vọng đấy, tưởng rằng ta đang đứng ở trên nấc cao của cuộc đời, của xã hội, kỳ thực đó chỉ là những nấc thang đầu tiên, mà có khi cái nấc thang ấy cũng đã rũ mục, không đỡ nổi cho ta đủ sức bước lên nấc thang trên đâu, ta tưởng rằng đời ta nay đã vinh quang, đã thoát khỏi tù ngục của lòng ham muốn, nhưng kỳ thực ta đang ở trong tù ngục của lòng vị kỷ ấy mà chẳng biết.

Thế thì phải làm sao nhỉ? Chắc chắn là ta phải biết nhìn lên trên để hướng tới những điều tốt đẹp mà vươn tới, nhưng cũng phải biết nhìn xuống dưới chân để nhận ra rằng ta còn sung sướng hơn nhiều người, đồng thời cũng xin hãy nhìn chung quanh để thấy người, để nhìn người, để học hỏi, để đỡ nâng, để sẻ chia là vậy, có thế thì ta mới thấy cái xiềng xích ngục tù của tội lỗi sẽ dần dần nhẹ đi trong lương tâm ta, thế cũng là quá đủ phải không bạn nhỉ?

Hai điều kỳ diệu

Lắm khi chúng ta thấy sự tương quan kỳ lạ giữa cuộc đời và máy tính, và nếu như cuộc đời giống như chiếc máy tính thì quả là tuyệt vời, và cũng có khi đó là một điều bất hạnh.

Hôm nọ trò chuyện với cháu Q, một kỹ sư tin học. Tôi hỏi: Theo cháu thì từ khi máy tính ra đời, điều lợi ích cụ thể nhất mà ta nhận được từ máy tính là gì? Tất nhiên là rất nhiều rồi, nhưng xin hãy nói 1 điều thôi!

Suy nghĩ một lúc, Q đáp: – Đó là cái lệnh Copy (Ctrl+C) trên bàn phím, nó giúp ta sao chép dữ liệu rất nhanh rồi dán vào cất chỗ nào theo ý mình muốn, chép bao nhiêu cũng được, phần mềm nào tốt, bức ảnh nào đẹp, trang web nào hay… copy là ta có ngay! Đây cũng là một dạng “ăn cắp công khai” và rất dễ dàng vì chỉ cần nhấn một cái là ta có thể sao chép thứ mình cần ngay tức khắc.

Tôi thấy cháu nói đúng, nhưng tôi thì lại thấy điều khác hay hơn nữa, đó là cái lệnh Undo (Ctrl+Z), tức là Hoàn tác, nghĩa là bỏ cái vừa làm, lấy lại cái lúc trước, nghĩa nôm na là sửa sai ấy mà, lỡ làm sai, chỉ cần nhấn một cái là nó sửa sai cho mình ngay! Sung sướng thật! Nói sung sướng là vì tôi làm nghề vẽ ấy mà, trước đây, khi chưa có máy tính và những phần mềm đồ họa, tôi phải vẽ bằng tay, nêu lỡ tô màu sai thì sửa lại rất cực, lắm khi phải bỏ, không sửa được nữa, thế mà ngày nay, chỉ cần gõ bàn phím cái cốp là hoàn lại ngay, hoàn một lô thao tác sai của mình chứ không phải chỉ một lần thôi đâu. Cháu Q cười lớn, cho rằng chú nói đúng, vì nếu không có cái lệnh hoàn tác Undo Ctrl+Z này thì khổ biết bao nhiêu, đánh máy sai phải bỏ, đánh lại, vẽ sai, xóa đi làm lại, thế thì còn gì là kỷ nguyên máy tính nữa.

Nay ngẫm lại cuộc đời thấy hai cái lệnh trên cũng là hai điều diệu kỳ trong cuộc sống. Giá như trên đời mà cũng có được hai cái lệnh đó nhỉ? Lúc ấy sẽ tuyệt vời biết bao nhiêu!? Nhưng cũng hãy coi chừng!

Với Ctrl+C, ta hãy copy hạnh phúc đến những gia đình đang đổ vỡ, ta copy sự giàu có cho những gia đình hoạn nạn khó khăn, ta copy sự chung thủy cho những anh chàng sở khanh, ta copy sự chân thật cho những kẻ láo toét, ta copy hàng triệu thứ trên đời cho cuộc sống đẹp hơn, ví dụ như cô nàng này thấy bạn mình có một người yêu tuyệt vời quá, ao ước muốn có được người như vậy, Ctrl+C là có ngay! vân vân và vân vân… Nhưng cũng xin đừng copy vô tội vạ vì kế bên điều tốt lành thì thường là những cái vực sâu thăm thẳm của tội lỗi, của xấu xa, của đớn hèn… cần phải tính táo để biết mình copy cái gì trong đời là vậy.

Với Ctrl+Z lại càng tuyệt vời hơn. Giá như trong đời mà ta biết sửa sai như lệnh Undo vậy nhỉ? Lắm khi làm sai thì ta phải trả giá cho cái sai mình làm bằng danh dự, bằng lương tâm, và có khi bằng cả cuộc đời mình, dễ gì Undo được? Nếu có cái lệnh tuyệt vời như máy tính kia thì đỡ biết chừng nào, nhưng nó cũng vẫn có hai mặt, vì nếu lợi dụng nó để làm bậy rồi undo thì quả thực rất đáng lên án, nhưng nếu lỡ lầm sơ sẩy trong đời mà Ctrl+Z được thì có thể cứu vớt được bao thân phận bọt bèo cho họ vươn lên?

Đầu tuần nên Papi 8 một chút cho vui nhà vui cửa vậy thôi, chứ Copy cũng là mình, Undo cũng là chính mình thôi chứ chẳng ai khác, vì chính ta phải nỗ lực ra để Copy thì mới quý, chính ta phải cố gắng sửa sai Undo thì điều tốt lành ta nhận được mới có giá trị chứ. Có vậy thì cuộc sống mới thêm hương vị, và chúng ta mới có chuyện để mà 8 cho vui, chứ nếu cuộc đời ta mà là chiếc máy tính thì chúng ta có thể bị treo, bị shutdown hoặc bị cúp điện bất cứ lúc nào thì sao nhỉ? Đó là chưa kể những em virus gà móng đỏ xâm nhập hoành hành thì chắc có ngày ta chết toi mất thôi! Hàhà…

Làm đĩ

Con người sinh ra trên đời này có nam có nữ, có vui buồn hạnh phúc, có kẻ giàu người nghèo. Người quá nghèo thì phải lo tìm đủ mọi cách kiếm ra đồng tiền để lo cho miếng ăn, kẻ quá giàu thì vung tay tiêu xài để thỏa mãn lòng ham muốn, do vậy mà sản sinh ra lắm thứ vừa phù du vừa hiện thực, vừa khoái lạc vừa khổ ải, vừa hưởng thụ vừa mất mát, đớn đau là thế đấy. Và cũng vì thế mà nó phát sinh ra cái việc này, mới nghe qua thôi đã thấy sốc: Làm đĩ!

Đúng vậy, dù ở thời nào, hoàn cảnh nào, chế độ nào, không gian nào đi nữa thì khi nghe qua cái nghề làm đĩ này ai cũng thấy sốc trong cuống họng, thấy nó đau đáu khinh khỉnh làm sao ấy?! Tôi nói sốc trong cuống họng là vì muốn nghẹn, cũng có thể là khinh khi, không muốn nói đến, và cũng có thể là đớn đau, không nói ra bằng lời được là vậy.

Ngày xưa Nhà văn Vũ Trọng Phụng cũng có viết một cuốn tiểu thuyết với tựa đề như cái entry này vậy, đọc lâu quá rồi nên tôi cũng quên, nhưng vì chuyện đó hầu như luôn luôn nóng hổi, thời nào cũng có, nên nay tôi cũng mạn đàm lại đôi chút về cái gọi là nỗi đớn đau này. Tôi không hề lên án hoặc bào chữa cho việc này đâu, vì thực sự tôi không có quyền làm như thế, tôi gọi nó là nỗi đớn đau mà! Tôi lấy quyền gì mà dám lên án người khác chứ? Vì làm đĩ, theo tôi, chưa chắc là một nghề, mà cũng có thể đó là một hoàn cảnh, hay là một thứ đùa vui của những kẻ rửng mỡ, do vậy mà tôi không dám nói, cũng chẳng dám lên án, chỉ biết cảm nhận đôi chút mà thôi.

Mới đây tôi đọc qua một entry, nghe kể lại một vài bạn gái con nhà khá giả ở… (xin miễn nói ra địa phương này), các bạn ấy sung sướng quá nên tự dưng đến tối thì thấy buồn, vì ngày lo học theo lời cha mẹ nên uể oải, nhà cũng lắm tiền nên ăn chơi nhảy nhót riết rồi cũng chán, thế là một đêm nọ, để thử tìm cảm giác mới, ba cô gái bèn hẹn nhau trốn gia đình, trốn cha mẹ, son phấn lòe loẹt để thử đi làm đĩ một hôm xem sao, nghĩa là cũng đứng đường, tranh giành khách chơi với dân girl thứ thiệt, và cũng làm chuyện ấy thiệt tình luôn, bán đứt trinh tiết mình không thương tiếc để thử kiếm được bao nhiêu tiền một đêm (mà cũng chẳng biết các cô này có còn trinh tiết hay không nữa?). Đọc qua, tôi chợt thấy đắng cả họng với lỗi suy nghĩ giật gân của những cô gái này. Nhà trường giáo dục ra sao, gia đình răn dạy thế nào chẳng biết, thế mà bỗng dưng làm chuyện ngốc nghếch như thế này rồi đem lên blog khoe mẽ, chứng tỏ ta đây là dân ăn chơi, mà cũng có thể đây chỉ là chuyện nói phét cho blog mình thêm phần giật gân, nhưng xem những liên kết và những lời mập mờ dặn dò trên blog thì tôi biết đó là thật, và hàng ngày xem mấy trang báo web cũng đăng đầy ra những chuyện giật gân như vậy để câu khách chứ chẳng phải riêng gì blog, thì tôi biết những chuyện như thế này ngày nay chẳng hiếm.

Thế đấy! Làm đĩ! Nhục nhằn lắm chứ, nhưng vẫn có người muốn làm và cũng không thiếu những người phải làm hoặc bị làm. Cách đây mấy chục năm, thời còn đi học, tôi cũng đã biết nhiều hoàn cảnh bạn bè nghe qua là xót xa và đắng cả họng, đắng cả lòng, mà cũng chẳng phải nói chi đến chuyện mấy chục năm về trước, vì ngày nay cũng chẳng thiếu đâu, gian khổ cuộc đời luôn giăng đâu đó trên đầu, và chụp xuống biết bao nhiêu thân phận cơ nhỡ, khốn cùng trong xã hội, tôi biết rất nhiều người chị đã phải hy sinh cuộc đời mình làm đĩ nuôi mẹ bệnh hoạn, nuôi em ăn học vì không còn cách nào khác. Cũng có trường hợp em gái quá thương anh đang học đại học mà không có đủ tiền đóng học phí, phải trốn nhà đứng đường vài hôm để đưa tiền đóng học phí cho anh, bảo rằng tiền em đi làm thêm là vậy. Không phải riêng tôi, mà chắc hẳn những người trong chúng ta đây cũng biết đến chuyện vợ cũng phải làm đĩ để lấy tiền thang thuốc cho chồng… và biết bao hoàn cảnh đáng thương khác, phải làm cái việc không ai muốn này để bù đắp mọi thứ, để mang những đồng tiền đớn đau đó mà nuôi chồng, nuôi em, nuôi mẹ… Mai đây trên bước đường công danh của người em, vẫn còn thấm đẫm cái nỗi xót xa quặn lòng ấy không? Có biết rằng cái công danh ta có, cái vinh quang ta nhận có cả sự trinh tiết và nỗi xót xa, nỗi đớn đau của chị ta, của em gái ta hay không? Đó là lòng nhân ái, đó là sự yêu thương, quên đi cả thân mình, thế thì việc làm đĩ này có gì đáng trách đâu chớ!

Phàm việc gì trên đời cũng đều có cái giá của nó, có thể đáng trách và có thể đáng thương. Đáng trách có thể vì sa cơ, có thể vì lỗi lầm, có thể vì thất thế. Đáng thương có thể do hoàn cảnh, do xã hội, do cuộc đời dày xéo, nhưng những việc ấy không đáng khinh. Lỗi lầm có thể tha thứ được, có thể vực dậy được. Khi xưa ông bà ta thường bảo Lấy đĩ về làm vợ chứ đừng lấy vợ về làm đĩ là thế. Nếu làm đĩ vì phải hy sinh thực lòng thì chẳng phải là đáng thương hay sao? Tất nhiên không ai khuyến khích chuyện này nhưng ở một góc độ nào đó, sự hy sinh đã đứng phía trên sự cảm nhận của người đời, đã che lấp cái nhơ nhuốc mà người phụ nữ đem đi bán để lo cho gia đình. Tôi nói thế không phải để bênh vực đâu, nhưng là để chấp nhận một sự thật, cho dù nó đau xót đến cỡ nào đi nữa.

Sự thực thì trên đời có nhiều việc đáng khinh hơn nhiều, vì sự khinh khi trên mắt mỗi người theo tôi, không phải là nhìn thấy hành động thức thời rồi đem lòng khinh bỉ, mà đôi khi những chuyện xảy ra tưởng rằng rất đỗi bình thường như chạy chọt, hám danh, khoe của, hợm mình, ăn chơi tha hóa… cũng rất đáng khinh chứ đâu phải chỉ là làm đĩ thôi nhỉ? Rõ ràng trọng hay khinh không phải chỉ do tính cách hay hành động thôi mà còn phải dựa theo hoàn cảnh mà suy xét, mà cảm nhận, chớ vội kết luận nặng nề mà xóa đi những hoàn cảnh đáng thương của ai đó đang hiện diện bên ta, một cách khẽ khàng và lặng lẽ, đáng cảm thông hơn là đáng trách.

Với lại nhiều khi cái từ “đĩ” còn có nhiều nghĩa khác nhẹ hơn chứ chưa phải là quá nặng nề lắm đâu! Ai đó có tính tình hay chưng diện hoặc chải chót láng coóng ngày nào cũng thế thì gọi là đĩ tính, ai đó miệng mồm ba hoa rào đón quá thì gọi là đĩ miệng…

Thôi thôi, tôi không nói tiếp nữa đâu, nói nhiều quá, ba hoa chích chòe quá không khéo người ta cho là lão này già rồi mà cũng còn đĩ miệng thì khốn. Hic!

Tái bút: Xin kính báo là tại vì hôm nay là chủ nhật, mà thường thì chiều chủ nhật nào cũng buồn cả. Trịnh Công Sơn chẳng viết trong nhạc phẩm Lời buồn thánh là Chiều chủ nhật buồn, nằm trong căn gác đìu hiu… đó sao? Có điều nhà không có gác mà có blóc, nên mình đi dạo một vòng trong lúc người ta đang tí tởn vui đùa đâu đó, chứ đâu phải già ngắc, ngồi một chỗ như mình. Chợt nhận thấy cái blog Sống Đẹp của mình gần đây bỗng dưng còm men nhiều ghê, nhất là bài Giá trị của sự trinh tiết mình viết đã lâu lắm, nay các bạn trẻ vẫn còm men mới lạ, chứng tỏ chủ đề này bao giờ cũng vẫn nóng. Do vậy mà mình lại suy luận qua một điều khác để viết cái entry này chứ chẳng dám bênh vực hay trách móc, chỉ là một chút cảm nhận mà thôi.

Khép lại trang nhật ký buồn

Không muốn nói đến chuyện xấu hổ này nữa nên hôm nay tôi viết cái entry này để khép lại một trang nhật ký buồn và bẩn, vấy bẩn cho tuổi teen, lứa tuổi mộng mơ và trong sáng, đã bị các nhà đài hình tượng hóa một cách quá mức thành ra ai nấy tưởng rằng mình là thần tượng, và nghĩ rằng mình có quyền làm những gì mà thần tượng hay làm, cho dù đó là những scandal vừa rẻ tiền vừa bỉ ổi.

Hôm qua tôi đọc báo thấy có nói CA đã tìm ra những kẻ phát tán cái clip xấu xa đó lên mạng, trong đó có cả nhân viên của VTV6. “Mất bò rồi mới rào chuồng”. Sau khi vụ việc vở lở thì nhà đài mới cắt hợp đồng với anh chàng này. Việc bắt giữ và truy tố những kẻ phát tán hình ảnh khiêu dâm lên mạng là hoàn toàn hợp lý và xứng với tội trạng của chúng, nhưng có một chuyện bên lề cần phải nói, các kẻ ấy không phát tán phim khiêu dâm của nước ngoài, phim khiêu dâm đây là do 2 người tự sắm vai và khoe mẽ, chẳng ai quay trộm, cũng chẳng phải say thuốc, mà cố tình quay để lưu lại lối sống sa đọa của những kẻ rững mỡ, thế mà sao 2 diễn viên này không bị ai sờ gáy hay truy tố nhỉ? Lại còn được cảm thông và bênh vực nữa?! Xin hỏi nếu các bạn trẻ khác cũng bắt chước như 2 kẻ ấy, dựa trên tự do cá nhân, tự do yêu đương, dùng điện thoại di động quay ra hàng triệu cái clip như thế, quý vị chức trách thẩm quyền có để yên hay không? Tất cả các câu hỏi này ai sẽ là người trả lời đây? Hỏi như vậy tất nhiên cũng như trả lời rồi. Văn hóa giáo dục truyền thống về đạo đức của giới trẻ chúng ta đang bị những đám mây quyền lực và sự nổi tiếng làm cho u ám mất rồi. Nếu các vị thẩm quyền không có biện pháp chấn chỉnh thì mai đây chúng ta sẽ thấy một kết luận vô cùng đau xót cho vụ việc này và cả tương lai thế hệ trẻ về sau: Loạn!

Đến hôm nay thì cần phải nói rõ lập luận của chúng tôi cũng như của những người còn quan tâm đến hai chữ đạo đức và phẩm giá: “Rác rưởi thì cần phải quét ra ngoài cho sạch nhà!” Thương tiếc gì một con bé mới 19 tuổi mà sex còn hơn là dân chuyên nghiệp trong phim con heo?! (Nếu xem phim thì sẽ biết ngay những giọt nước mắt giả dối trên truyền hình! TỞM!) Xin chấm dứt nơi đây! Không bênh vực kẻo làm hư cả một thế hệ trẻ.

Ấy thế mà trên trang web của Vietnamnet lại viết: “Cô bé vô tư hồn nhiên bỗng trở nên lặng lẽ và hoảng hốt”. Trời ạ! Quý vị đã xem cái clipsex kia chưa mà phát biểu một câu trẻ con như vậy? Vô tư? hồn nhiên? Văn hoa giả tạo tới mức láo toét! Báo chí không dám nói thì chúng tôi nói! Hãy thử tưởng tượng đi! Đạo diễn Thanh Hải ơi! Đạo diễn Khải Hưng ơi! Diễn viên Minh Hòa và Trọng Trinh ơi! nếu con gái của quý vị đều bắt chước sex Thùy Linh thì sao nhỉ? Quý vị có dám chường mặt ra không? Nếu các bạn gái của thế hệ trẻ Việt nam bắt chước thần tượng sex Vàng Anh? Nếu em gái của quý vị bắt chước, nếu chị gái của các em bắt chước thần tượng Vàng Anh? Tưởng tượng đi! Và sẽ thấy cái giật mình run sợ của chúng ta khủng khiếp đến mức nào!

Vàng Anh chết rồi và Thùy Linh cũng chết rồi! Không hề nuối tiếc với những thứ phản cảm và dơ dáy như vậy. Nói đến Tình người ư? Xin thưa vì chúng ta là những con người nên chúng ta mới nói được lên tiếng người mà không sợ một thế lực nào ngăn cản? Không còn Vàng Anh hót thì còn họa mi, sơn ca, sáo, nhòng, két, vạc, le le… hót thật và tự nhiên hơn là những tiếng hót giả dối và nhầy nhụa trên ao tù trưởng giả của cái êkíp khủng khiếp kia! Xin chấm hết! Đừng bàn luận chuyện này nữa nhé! Để cuộc sống được SẠCH hơn! Để suy nghĩ của trẻ con được thanh cao hơn. CHẤM HẾT!

Hãy chấm dứt đi thôi!

Có những điều trong đời vẫn luôn hiện hữu mà người ta không nên nói ra, cho dù bằng lời hay bằng chữ viết, có thể vì nó cao quý quá, và cũng có thể nó thấp hèn quá, trần trụi quá. Đã là cao quý thì người tự trọng lại càng không muốn nói ra, vì nói ra thì sự quý giá ấy sẽ bị giảm đi phân nửa, y như khi ta làm việc thiện vậy, Kinh Thánh có nói: Khi ngươi bố thí thì đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, vì Cha ngươi ở trên trời thấu suốt hết mọi sự và sẽ trả công cho ngươi, còn những kẻ huênh hoang thì đã được trả công rồi. Sự cao quý cũng thế, hãy để mọi người nhẹ nhàng cảm nhận cái hương thơm, chứ rêu rao thì hương thơm sẽ bay đi, còn vương lại được mấy chút? Những sự thấp hèn trần trụi cũng vậy, lại càng không nên nói ra làm chi, cho dù đó là tự do cá nhân, cho dù ai đấy vẫn mệnh danh là quyền con người, quyền được yêu và được sống, được chứng tỏ những gì mình muốn, những sự thật trần trụi ấy nói ra nó càng thêm xấu, và lại càng thêm đau, đau cho cái ý thức đạo đức của con người ngày nay bị tự do hóa đến nỗi quên đi những gì cần nói và những gì không đáng nói.

Mấy ngày nay lùm xùm hết vụ Trà Chanh rồi đến Vàng Anh, báo chí và cư dân trên mạng tha hồ tán, tán nhiều đến nỗi nghẽn cả mạng và nghẽn cả dòng đời. Tôi vừa xem lại bức ảnh HT-PT ngày nào còn quấn quít bên nhau, ngày nay ai nấy thuê luật sư để kiện nhau ra tòa. Hỡi ôi, đời bạc đến thế sao? Chuyện có đáng gì đâu mà làm um cả lên, khiến chúng tôi có cảm giác như nó bị bốc mùi khắp nơi, giá như cái mùi hương thơm của cuộc sống thì hay quá, đằng này là cái mùi không đáng ngửi, bạn bè với nhau mà, lăng xê làm gì, nổi đình nổi đám làm chi, cuộc sống và sự thành danh của mỗi con người y như hành trình leo núi vậy, leo đến đỉnh rồi mà muốn đi tiếp thì chỉ có nước leo xuống mà thôi, có nổi tiếng cách mấy cũng thế thôi, page view có cao cách mấy rồi cũng sẽ có kẻ khác vượt qua, nhưng có cao cách mấy thì nó cũng chỉ là một con số, điều cần nói là đọng lại được những gì trong lòng người, đó mới đáng quý. Nổi tiếng cỡ Alexandre Đại Đế không? cũng có ngày gục ngã ra đi với hai bàn tay trắng, cỡ Hitler không? cũng sụp đổ một cách đớn hèn trong hầm ngầm với bao lời nguyền rủa, thế thì xin hãy quên đi, hãy ngưng lại đi, hãy nắm tay nhau để tìm thêm một chút hơi ấm từ trong lòng những bàn tay giá lạnh và cay cú, để đời được đẹp hơn, để cái tình người thắm hơn, như thế phải hay hơn là đấu đá nhau không?

Chưa kịp vơi nỗi buồn ấy thì lại thêm vụ Vàng Anh. Cũng xin nói rõ là Vàng Anh không ăn nhập gì nơi đây, TL, người đóng vai Vàng Anh cũng không ăn nhập gì, vì tôi không khẳng định cũng không phủ định đó là cháu ấy hay không, nhưng tôi khẳng định một điều là những gì xấu thì nên che đi, như một bãi phân trâu trên đường vậy, gặp thì nên tránh hoặc dùng xẻng xúc quăng đi nơi khác cho sạch đường, đừng lấy cây mà bươi ra thêm hôi và thêm xấu. Tôi cũng phủ định một điều, đó là chuyện ái ân thì muôn đời vẫn có, thế nhưng hình tượng hóa nó một cách trần trụi như những con thú làm tình với nhau thì theo tôi là không nên, cho dù đó là tự do cá nhân, là biểu lộ tình yêu, là niềm vui, là hạnh phúc của con người đương nhiên phải có trong cuộc sống.

Ái ân tự bản chất nó là một điều rất cao quý, hôn nhân Kitô giáo cũng như Nhà Phật vẫn cho đó là những điều thánh thiện và tốt đẹp để nối kết tình yêu và duy trì nòi giống. Ông bà ta, cha mẹ ta ngày xưa có cần phải có webcam đâu thế mà vẫn thương yêu nhau nồng nàn và sinh ra chúng ta, những con người tốt. Chuyện lùm xùm xxx đó là một minh chứng cho văn hóa bị suy đồi và xuống dốc dựa trên sự tự do cá nhân. Tại sao ngày xưa và cả ngày nay nữa, người ta gọi đó là phòng the? Vì đó là nơi e ấp chỉ có hai người, hai tâm hồn liên kết với nhau trong tình yêu thương chân thật. Ái ân sẽ trở thành niềm hoan lạc đúng nghĩa khi hai người yêu nhau một cách hợp pháp như vợ chồng, và niềm hoan lạc ấy sẽ là niềm hạnh phúc tuyệt vời khi ta dành trọn thân xác ta, trọn trinh tiết ta cho người ta yêu. Người yêu ta khi kết hợp với ta phải hiểu rõ trách nhiệm khi yêu nhau và cần phải biết gánh vác, chứ không phải là một kẻ hưởng thụ. Tất cả những điều ấy chỉ nên là chuyện hai người và chỉ hai người biết là hay nhất. Vua chúa ngày xưa hưởng lạc cũng tắt đèn chứ không phải đưa ra trước bàn dân thiên hạ cái điều khó coi ấy, chỉ có những ông vua quá ăn chơi trác táng như Lê Long Đỉnh ngày xưa phải ngọa triều mà thôi, để lại cho sử sách những điều đáng khinh bỉ, vấy bẩn trang sử vàng của dân tộc.

Chuyện ái ân ấy nó ý nhị và khép nép như thế, vậy mà người ta lại quay phim Trời ạ! Để làm gì vậy nhỉ? Để kỷ niệm chăng? Chuyện ấy đâu phải chỉ đến một lần trong đời đâu mà kỷ niệm. Thế thì chỉ có nước để khoe hàng, để muốn nổi tiếng thôi. Nhưng khoe cái gì nhỉ? khoe cái thể xác sa đọa hành lạc chứ hay ho gì đâu? Tôi không chỉ lên án kẻ tung cái video clip ấy lên mạng mà tôi lên án cả hai kẻ hành lạc ấy nữa, xem qua những hình ảnh trong cái clip ấy thì có vẻ hai người tự nguyện chứ cô gái chẳng hề bị cưỡng hiếp chút nào! trách cái thằng con trai nhà giàu rửng mỡ kia, đã quay còn sửa lại máy để quay cho “hot”, trách cô gái kia không hề chống cự mà vẫn để cho thằng kia đưa cái trò bỉ ổi ấy lên phim.

Theo tôi cái tự do cá nhân ở đây đã bị hai con người ấy lạm dụng, đồng hóa mình với những diễn viên phim con heo. Điều đáng trách là chỗ ấy đấy, nhưng trách chừng nào thì đau lòng người cha người mẹ chừng nấy, sinh con ra, làm lụng khó nhọc để nuôi con, dạy dỗ con nên người, không cha mẹ nào muốn con mình làm những cái “trò” như thế trong phim đâu. Không những đau lòng cha mẹ cô ấy mà còn đau lòng cả một thế hệ, những người trẻ đang ngày đêm đương đầu với biết bao số phận khắc nghiệt, đang ngày đêm làm việc xây dựng cho đời, đau lòng biết bao vành khăn tang của những em bé chưa biết quấn chặt vành khăn ấy trên đầu khi cha mình tử nạn vì những sai lầm của con người trong vụ sập cầu ở Cần Thơ, đau lòng biết bao gia đình đang gian nan chống chọi với những cơn bão dữ, với nước lũ, với cái ăn và với biết bao sinh mạng con người trong cơn cuồng nộ của thiên nhiên. Đau lòng khi nhớ lại hai câu thơ của Phùng Quán ngày xưa mà đến nay vẫn còn nóng hổi:

Đất nước chúng ta không đếm hết người nghèo,

Đêm nay thiếu cơm thiếu áo…

Thế mà những “thằng” ấy, những “con” ấy nhân danh tự do cá nhân, tự do yêu đương để gây scandal trên dư luận. Được gì nhỉ? Nổi tiếng ư? Cái tiếng gì ở đây chứ? Nếu đúng nhân vật trong cái clip ấy là cô diễn viên trong vai Vàng Anh dễ thương thì coi như chấm dứt rồi cháu ạ! Giữa một thời đại công nghệ thông tin rất nhạy cảm này thì những chuyện như vậy rất khó quên, cho dù là đã cố quên cũng thế thôi. Bài học nào cũng có một cái giá của nó, và tiếc là cái giá cho sự tha hóa của con người cũng không êm ái gì. Có lẽ một thời gian nữa cháu mới nguôi đi, và nếu cháu nhận ra được cái sai thì trong lòng cháu mới an vui, còn cứ khăng khăng với những lập luận của những người nổi tiếng thì coi như đi đứt, nổi tiếng đấy, nhưng mà là tai tiếng thôi.

Xin hãy chấm dứt nơi đây đi! Như vậy kể cũng đã là quá đủ. Hãy nghĩ đến những bước chân dặm trường của những con người đang xả thân vì người nghèo, mong cho họ có một ngôi nhà mơ ước ở một nơi xa tít nào đó. Hãy nghĩ đến những người nữ tu, những ni cô đang chăm sóc những bệnh nhân phung hủi, những trẻ mồ côi lang thang, mong được một chút gì cho các em no lòng khi đêm về, không phải những con này thằng nọ lắm tiền đi du học nơi này nơi khác rồi lại bày ra những trò hạ cấp và rẻ tiền không đáng có. Hãy nghĩ đến những bà mẹ quê còm cõi ở đâu đó trong đời đang nhớ về những người con thân yêu đã mất. Hãy nghĩ đến những bạn sinh viên ngoài giờ học ra vẫn đang âm thầm hoạt động nơi các mái ấm, nhà mở, bệnh viện với những tâm hồn thanh cao và trong sáng.

Có lẽ nói đến đây là đủ rồi. Hôm nay mặt trời cũng vừa lên, ánh sáng đã lan tới muôn vật muôn người. Ánh sáng vẫn đẹp và vẫn mang đến niềm tin cho chúng ta về những điều tốt đẹp, để xóa đi những vấy bẩn và để cho những cái lùm xùm kia không có cơ hội đến với chúng ta nữa. Cuộc đời ơi!…

Nhìn lại mình mỗi ngày

Cuộc sống hàng ngày với những lo toan bất cập, nào là học hành, thi cử, công việc, công việc và công việc… cứ cuốn hút chúng ta trong cái guồng quay cuộc đời, do vậy mà có được mấy ai trong chúng ta mỗi ngày có thể tự bỏ ra vài ba phút để tĩnh tâm, để nhìn lại mình không nhỉ? Thử xem hôm nay ta làm được gì nào? Thử xem hôm nay suy nghĩ của ta, việc làm của ta có khá hơn ngày hôm qua hay không? Thử nhớ lại hôm nay ta có làm ai phiền lòng không nhỉ? Thử xem hôm nay con tim ta có đổi mới chút nào không? Thử xem hôm nay tình yêu của ta có mặn nồng hơn hay là nhạt nhẽo đi tí nào không? Thử xem hôm nay ta có làm một việc nhỏ nhoi nào đấy giúp ích cho ai không? Thử xem hôm nay có ai cần ta giúp đỡ mà ta lãng quên hay không? và hàng bao nhiêu điều khác cần phải nhìn lại trong chính con người nhỏ bé của chúng ta đây.
Hãy thử đi bạn ơi! Hãy tĩnh tâm lại đi! Hãy tập thói quen nhìn lại mình mỗi ngày đi! Chỉ vài phút trong một ngày thôi mà! Bạn sẽ thấy rất nhiều điều thú vị, bạn sẽ thấy những thiếu sót của mình để hoàn thiện mình hơn, bạn sẽ thấy tình yêu của mình sẽ đẹp hơn, và quan trọng hơn hết, khi ta biết nhìn lại mình, ta sẽ có rất nhiều động lực để có thể vươn mình lớn dậy, làm đẹp cho đời, và trước hết, làm đẹp cho chính ta nữa đấy.
Thế thì tiếc gì nhỉ? Mỗi ngày chỉ bỏ ra đôi ba phút thôi. Đơn giản thế thôi nhưng vô cùng quý giá, thực đấy bạn ạ. Hãy thử đi nhé!

Nhan sắc đáng yêu

Câu thành ngữ chúng ta thường hay nghe: “Trai tham sắc, gái chuộng tài” thiết nghĩ dù ở thời nào cũng vẫn còn có giá trị. Đàn ông thì thích phụ nữ đẹp, phụ nữ thì lại quý chuộng những người đàn ông có tài. Điều hiển nhiên này xem ra thú vị và tuyệt vời quá nhỉ? Một chàng trai có tài sóng đôi cùng một cô bạn gái xinh đẹp chung bước trên đường đời! Quả là diễm phúc, nhưng nói như thế hóa ra Thượng đế khá là bất công khi sinh ra những người phụ nữ không có nhan sắc bằng chị bằng em. Đúng là không công bằng! như đoạn văn của Vũ Trọng Phụng trong tiểu thuyết “Lấy vợ xấu” dưới đây:
“Chị Doãn là một người đàn bà, có cái nhan sắc của một người đàn ông không đẹp trai…” Chỉ mấy từ trên thôi, tôi đã thấy xót xa giùm cho chị, đàn bà mà có nhan sắc của đàn ông thôi cũng đủ là thiệt thòi quá rồi, lại thêm “người đàn ông không đẹp trai” thế thì coi như tiêu tùng về phần nhan sắc luôn rồi. Trời ạ! Quả là bất công! Thế những người đàn bà có cái nhan sắc như chị Doãn trên đây thì biết tìm đâu ra người bạn đời? Nhân gian cũng thường có câu: “Nồi nào úp vung nấy” để an ủi phần nào những người phụ nữ thua kém về mặt nhan sắc. Xem ra thì cái lý lẽ này cũng chưa chặt chẽ lắm, và cũng chưa công bằng lắm.
Cách đây lâu lắm rồi, tôi có làm chủ hôn đi hỏi vợ cho một người cháu, thời đó mà anh cháu làm cán bộ kỹ thuật thì cũng có vị thế trong xã hội lắm. Anh cháu này đính hôn với một cô gái hơi thấp và không được đẹp, nếu không muốn gọi là xấu, trong lúc quanh anh cháu cũng vẫn có nhiều cô gái khác khá là xinh đẹp ve vãn chèo kéo. Anh cháu vẫn mỉm cười và tiến bước theo quyết định của mình. Là chủ hôn và khi có một thằng cháu như vậy, tôi rất khoái, vì thú thực tôi thích đứng về phía những người thiệt thòi, thiệt thòi về vật chất cũng như về nhan sắc. Càng khoái hơn khi có một anh bạn của nó buột miệng hỏi: “Ê, hết người hay sao mà mày chọn con nhỏ xấu hoắc vậy mày? Nó cũng đâu giàu có hay tài cán gì đâu?”, anh cháu vẫn vui vẻ trả lời: “Vậy thì theo mày nên chọn một cô gái đẹp, nhưng đẹp được bao nhiêu năm? 20 năm không? Mày không nhìn thấy mấy chị nàng kia ư, cách đây mấy năm xinh đẹp là thế, bây giờ có một hai mặt con rồi xem bầy hầy ra, xệ ra, cái sắc đẹp xưa kia nó biến đâu mất rồi? Do vậy nên tao chỉ chọn người tao yêu là đủ”. Chắc chắn ai nấy đều cho rằng tất nhiên vẻ đẹp của tâm hồn thì đáng quý hơn nhiều, điều đó không sai, nhưng cũng hơi khó mà cảm nhận được, vì một cô gái đẹp tất nhiên cũng dễ nhìn hơn, thấy đáng yêu hơn.
À, sẵn đang đề cập tới cái chữ “đáng yêu” này nên tôi mới thích lý luận dài dòng ra thêm một tí. Không phải bênh vực đâu, nhưng tôi vẫn cho rằng cái “nhan sắc đáng yêu” của người con gái chưa chắc đã là mắt phượng mày ngài, môi thanh mũi tú thôi, mà đối với những yếu tố khác như giọng nói, tính tình, lối nói chuyện… cũng có giá trị như vậy, cũng đáng yêu như vậy, cho dù cái nhan sắc bên ngoài kia không được như bao người.
Cái nhan sắc thể lý kia chắc chắn thế nào rồi cũng phai tàn theo năm tháng thôi, chứ làm sao giữ mãi được cho dù tìm đủ mọi cách trang điểm và thậm chí giải phẫu thẩm mỹ đi nữa, nhưng cái nhan sắc tâm hồn kia mới thực là khó phai, nó cứ còn lưu mãi trong trí nhớ của mọi người bằng một giọng nói dễ thương, một cảm nhận sâu sắc. Lẽ tất nhiên có đủ cả hai thì quá sức tuyệt vời rồi không ai chối cãi được, nhưng dù gì đi nữa, nếu như ta không có được cái nhan sắc bên ngoài thì ta cũng đừng buồn làm gì, vì không ít những người đàn ông vẫn hay tìm cái nhan sắc bên trong tâm hồn kia đấy, tôi không nói thậm xưng đâu nhé! Nhiều người tìm lắm đấy!
Biết thế thôi nên cũng chỉ dám cảm nhận vắn tắt như vậy thôi, chứ nêu vấn đề này ra quả có lắm cao nhân và tốn biết bao giấy mực rồi. Chỉ mong ai nấy hiểu cho những người bạn thiệt thòi của chúng ta nhé! Chắc chắn thế nào cũng có người nêu lên câu thành ngữ quen thuộc: “Không có phụ nữ xấu, chỉ có phụ nữ không biết làm đẹp mà thôi”, nhưng đó là một khái niệm khác nói về cách trang điểm, cách làm đẹp, khác với ý tôi muốn trình bày trên cái entry này: Sự đáng yêu của nhan sắc tâm hồn. Thế thì đừng buồn nữa, các “chị Doãn” trên đời này nhé! Các chị cũng đang có cái nhan sắc ấy đấy!

Quan niệm nguy hiểm

Không cần lý luận nhiều thì có lẽ ai cũng hiểu, đùa với tình yêu là một trò đùa vô cùng nguy hiểm, vì tình yêu có những lý lẽ rất riêng, dựa trên niềm tin và lòng chân thật, đùa với tình yêu dễ làm người ta bị tổn thương và tạo thành những vết sẹo khó phai trong cuộc đời.
Tôi chẳng phải chuyên gia về tâm lý, cũng chẳng phải cao thủ trong tình trường đâu, có điều cảm nhận đôi ba việc thế nào thì cứ viết lên thế ấy, ai cho là đúng thì cũng tốt mà ai phán bảo là sai thì tôi cũng không buồn. Có biết cái chi đâu mà buồn? Nghĩ sao nói vậy thôi mà.
Bắt đầu thế nào nhỉ? Quả thật nói chuyện yêu đương cũng khó khăn thật! Nhưng vì những ai đang yêu thường có cái thói quen này tôi cho là khá nguy hiểm nên mới nói ra đây: Trừ hao!
Sao lại trừ hao nhỉ? Dường như cái thói quen này hay tiêm nhiễm vào cuộc sống của chúng ta lúc nào không biết nên ta cho nó cũng là chuyện bình thường thôi. Mà cũng thật là bình thường, cái quan niệm “trừ hao” này thường xảy ra khắp mọi việc: – Đi chợ mua đồ thường hay thích cân giác giác một chút cho chắc ăn, sợ cân non. – Đi ăn buffet thức ăn đầy dẫy ra đó nhưng cũng cứ sợ hết nên gắp hơi nhiều, ăn không hết phải vứt bỏ. – Mua đôi giày đôi dép cũng trừ hao giãn nở, mua cái áo cái quần, cũng trừ hao cũ mới. Ấy thế rồi quen dần đi, cái gì cũng trừ hao cho chắc ăn.
Cho đến một ngày…

Tình yêu đến với mình, mình đã gặp được một nửa yêu thương của mình, thế mà vẫn còn hơi hơi lo sợ, cứ trừ hao thêm cho chắc ăn, tựa như muốn bắt cá hai tay vậy! – Cô nàng đã có người yêu rồi, ai cũng biết và nhận ra điều đó nhưng vẫn cứ muốn ỏng a ỏng ẹo như em đây vẫn còn ngây thơ, vẫn nghía sẵn một anh chàng nào đó để lỡ anh người yêu này xù thì ta vẫn còn một điểm tựa khác. – Anh chàng này đã yêu thương cô gái kia rồi, rành rành ra đó ai cũng biết, nhưng cũng vẫn làm như tim ta đang giá lạnh đơn côi để sẵn sàng cho các cô nàng khác nhào vô, đề phòng phương án nếu cô gái kia xù ta, ta cũng còn có em khác.
Cái loại trừ hao này rất nguy hiểm, và bạn có thể mất tất cả, vì bạn không có đủ niềm tin đặt vào người mình yêu thương. Yêu mà không có đủ niềm tin thì nó gập ghềnh như thế đó, nó tuột mất lúc nào không hay, và cái kẻ đến sau – phương án hai của bạn – cũng sẽ nhận ra bạn là người thế nào và họ cũng sẽ lợi dụng bạn thôi, xong xuôi họ cũng chẳng dại gì ăn đời ở kiếp với một kẻ thiếu niềm tin như bạn.
Vậy thì xin cho phép được nhắc nhở với những người đang yêu nhé! Khi bạn đặt trọn tình yêu vào ai và đã quyết là mình đã lựa chọn đúng, thì xin hãy đặt trọn niềm tin vào người yêu của mình. Có thể nhận thấy trong đối tượng mình yêu có điều hay điều dở, điều xấu điều tốt, đó cũng là điều bình thường của con người thôi. Khi bạn chấp nhận yêu và chấp nhận người ấy là sự chọn lựa đúng đắn của mình thì đừng nên trừ hao làm gì, vì tình yêu không phải là một món đồ, mà là sự cảm nhận giữa hai con tim, có thể lúc này nồng ấm, có thể lúc kia giá lạnh, nhưng hai con tim khi yêu có cùng một nhịp đập là quá đủ. Việc trừ hao ấy nếu người yêu của bạn biết được thì bạn sẽ mất hết tất cả, không còn gì nữa đâu nhé! Chẳng ai muốn mình trở thành một thứ đồ chơi trong tình yêu đâu bạn ạ. Cái ai cũng muốn là sự chân tình và niềm tin.
Ái cha cha. Già rồi cũng hay lẩm cẩm, bày đặt tán chuyện yêu đương, không khéo bọn trẻ nó cười cho thúi mũi đấy. Nhưng mà đúng sai gì thì tùy bạn đấy! Niềm tin của bạn, tình yêu của bạn, người yêu của bạn chứ có phải của chú già lù khù này đâu? Tại cái thằng tôi lâu lâu thấy mấy cái cảnh bẽ bàng trong tình trường nên nhắc nhở lớp trẻ một tí thôi nhé! Nhớ đấy! đừng trừ hao mà hao mòn sạch sành sanh luôn cả đấy! Thật chứ không phải chơi đâu…

Mặc cảm giàu nghèo

Luận về chuyện giàu nghèo trong xã hội thì đã có vô số tác giả viết trên hằng trăm cuốn sách rồi, nay chúng tôi chỉ muốn đề cập đến một khía cạnh nhỏ trong chuyện ấy thôi, đó là mặc cảm giàu nghèo.
Mặc cảm được định nghĩa đó là những điều ta thầm nghĩ rằng ta không được như người và cảm thấy buồn day dứt, ta cảm thấy như muốn thu mình nhỏ lại trước người khác có vẻ no đủ hơn ta, về vật chất cũng như về tinh thần. Thiên hạ thường cho rằng người nghèo hay bị mặc cảm là vậy. Đúng hay sai nhỉ? Điều đó ta sẽ bàn sau, nhưng việc gì mà phải mặc cảm như thế chứ? Bộ nghèo là một cái tội hay sao?

- Nghèo là một cái tội! Có nhiều bạn còn rất trẻ mà tôi vô tình đọc được trên blog trong một lúc buồn chí nào đó cảm thấy mình mặc cảm với mọi người về cái sự nghèo nên cho rằng đó là một cái tội, cái tội ông Trời không cho ta được giàu sang như người, để bây giờ ta không có được điều kiện vật chất như người khác, ta nghèo nên không có đủ khả năng tài chánh để tiếp cận những thành tựu mới mà học hỏi cho bằng người, ta nghèo nên ta phải đi chiếc xe cọc cạch này chứ không được ngồi lên yên chiếc xe sang trọng hợp thời kia, ta nghèo nên ta không thể vào cái nhà hàng kia kéo ghế chễm chệ ngồi ăn uống như những người khác mà ta phải gặm một ổ bánh mì vừa ăn vừa đi dọc theo lề đường… Tội này do ai, do đâu? chắc chắn là do cái sự nghèo rồi nên ta phải chịu thế, nhưng sao ta lại trách cứ? Ta trách ai bây giờ? Chẳng lẽ trách cha mẹ ơi, sao gia đình mình cứ nghèo mãi thế? trách ông Trời ơi sao tôi vẫn nghèo mãi thế? Sao bất công thế? Những ý tưởng ấy làm ta căm giận và trầm uất, nhưng vẫn không giải quyết được gì, ta cố sức bình tâm lại để tìm cho mình một giải pháp thoát khỏi cảnh nghèo, nhưng vẫn chưa thể biến chuyển được trong ngày một ngày hai, vì thế mà ta sinh ra mặc cảm, và luôn luôn xác tín rằng nghèo đúng là một cái tội.
- Nghèo không phải là một cái tội! Rất nhiều bạn trẻ khác lại khẳng định như vậy, thẳng thừng bác bỏ cái luận điệu nghèo là tội này. Việc gì là một cái tội chứ? Bộ những kẻ giàu sang kia sung sướng lắm hay sao mà ta lại phải lo lắng thế? Cái sự nghèo có thể là một chất xúc tác để cho con người ta có ý chí vươn lên, vượt qua những sự no đủ hưởng thụ tầm thường kia mà đứng thẳng dậy, làm một con người chân chính. Sao lại là tội nhỉ? Khái niệm giàu nghèo chỉ là khái niệm về vật chất, mà vật chất thì nay rày mai khác, chắc gì trường tồn mãi được đâu? Điều cần nói là các giá trị về tinh thần, lắm kẻ giàu tiền bạc nhưng lại nghèo tình thương, giàu địa vị nhưng nghèo hạnh phúc, thế thì nghèo tiền bạc đâu phải là một cái tội! Ta nghèo tiền nhưng ta lại giàu lòng nhân ái, ta nghèo của cải nhưng ta lại giàu lòng tự trọng, cái nghèo ấy còn giúp tinh thần ta thăng hoa nữa chứ. Do đó mà những người này không hề mặc cảm, an vui tự tại với những gì mình có, cái khái niệm mặc cảm giàu nghèo đối với họ coi như không có trong từ điển cuộc đời.
- Thế thì giàu có phải là một cái tội không? Chắc chắn mọi người sẽ trả lời là không rồi, hiển nhiên là như thế, nhưng cái giàu lại dễ dàng đưa người ta đến vũng lầy tội lỗi hơn là cái nghèo. Đừng cho rằng nghèo là “phải” đi ăn trộm nên dễ mang tội, nghèo là “phải” đi xin xỏ nên dễ hạ thấp phẩm giá con người. Không phải thế đâu! Các tội ấy người giàu dễ phạm hơn, một số người giàu có thường hay tham lam tích cóp cho mình ngày càng giàu thêm thì có khác chi thằng ăn trộm? một số người giàu khác lại hay phải luồn cúi nơi này nơi kia để giữ lấy chiếc ghế địa vị của mình nên cái phẩm giá họ có còn đâu mà hạ thấp?
Nói như thế không có nghĩa người giàu là kẻ đáng trách và người nghèo là người đáng trọng. Giàu nghèo ở đây xin hãy coi như những khái niệm bình thường trong một giai đoạn nào đó của cuộc sống thôi, do vậy xin đừng mặc cảm làm gì. Cái cần thiết trong cuộc sống là các giá trị tinh thần chứ không phải tiền bạc. Có thể cho rằng nói như thế là lý tưởng quá, nhưng để rũ bỏ được mặc cảm giàu nghèo kia, cần phải biết nhìn thẳng vào cái lý tưởng ấy và nắm bắt lấy nó để vui sống chứ không phải trách móc than vãn đổ tội cho cái sự nghèo mà sinh ra mặc cảm. Với lại chắc gì giàu có đã sung sướng nhỉ? Người giàu cũng khóc đấy thôi!… Không chừng khóc nhiều hơn người nghèo chúng ta nữa đấy, có lúc khóc bằng… tiếng Ảrập nữa kìa!…

Níu kéo thời gian

Ai đó bảo rằng: “Nếu có ước muốn trong cuộc đời này, sẽ mãi ước muốn cho thời gian trở lại…” thì tôi cũng thế, dù biết chắc rằng thời gian làm sao trở lại được? Thế thì ta phải níu kéo nó bằng nhiều cách, để thực hiện được những mơ ước trong ta, cho dù cái thời gian ấy không còn nữa.
Như là một định luật, thời gian tuân theo vòng xoay của tạo hóa mà không thể nào cho người ta níu kéo lại, nói như thế để những ai đang hưởng trọn những phút giây tuyệt vời của cuộc đời mình hôm nay, phải biết gìn giữ, trân trọng và quyết thực hiện cho được hoài bão của mình, đừng để thời gian từ từ trôi qua một cách nhạt nhẽo và vô vị, để rồi không thể nào níu kéo lại được như tôi, một ông già U-50 với những lo toan bộn bề tương lai, quá khứ, con cháu, trường đời, sự đời và kể cả nợ đời…
Những biến động của xã hội và thời cuộc đã đẩy không biết bao nhiêu con người, bao nhiêu hoàn cảnh phải rủ bỏ ước mơ của mình khi trên mặt còn chưa có vết nhăn, khi tình yêu chưa kịp kết thành trái nụ, khi đũng quần chưa kịp quen hơi chiếc ghế trên giảng đường, thế mà vẫn phải rủ bỏ, vì cuộc sống. Nói ra điều này có vẻ bi quan, nhưng cách đây hơn ba chục năm thì đó là sự thật, một sự thật khiến ta có thể trào nước mắt. Tay chỉ biết cầm bút, nhưng giờ đây phải cầm cuốc xẻng, cầm con dao cạo mủ xoay trên từng gốc cây của rừng cao su bạt ngàn để mà sống! Không lý tưởng như bây giờ đâu. Tôi đã thấy những giọt nước mắt nóng hổi của một người thầy giáo cũng làm công việc như tôi trong một buổi trưa hè nóng như đổ lửa, nhưng người phải quấn đầy những áo quần khăn che để tránh muỗi vắt, và như anh ta, tôi cũng khóc, khóc cho cái sự đời oan nghiệt chôn chặt lấy tương lai mình vì bạn hãy tưởng tượng đi, thời ấy, khổ bậc nhất đời công nhân là ngành than, suốt ngày âm thầm dưới lòng đất, không thấy ánh sáng mặt trời, thứ nhì là công nhân cạo mủ cao su, nơi sốt rét, muỗi vắt và bao nhiêu thứ khác hành hạ. Thời sinh viên tôi nào có biết hút thuốc là gì, thế mà khi đi làm nghề khổ ải trên, tôi bắt buộc phải hút thuốc để chống muỗi, kết quả là gần 30 năm ghiền thuốc lá hạng nặng và may phước cho tôi là đã bỏ được thuốc lá cách đây 3 năm.
Thời gian cứ trôi đi như thế ấy, ngày còn đi học trung học, chúng tôi đâu phải được sung sướng như các bạn trẻ bây giờ. Việc học hồi ấy trong thời chiến nên chịu áp lực rất nặng, học lơ mơ thi rớt tú tài kể như phải đi lính chứ không còn con đường nào khác. Bởi vậy nhiều lúc thấy giới trẻ ngày nay có quá nhiều điều kiện mà không biết cố gắng, tôi cảm thấy như mình bị đánh mất điều gì đó, mặc dù nó không phải của tôi, nhưng tôi vẫn tiếc vì nó là của… cuộc đời! Mà những gì thuộc về cuộc đời thì rất là đáng quý, vì cuộc đời trai trẻ của tôi đã bị thời cuộc đánh cắp mất rồi, nên tôi hiểu rất rõ những điều quý giá đó. Cũng may là tôi đã thoát được sự khổ ải ấy như là một phép lạ nhiệm mầu với bao thăng trầm và thử thách, với bao sự trả giá ngay trên chính cuộc đời của mình, tôi đã vượt qua được cho nên ngày nay mới có thể ngồi lóc cóc viết blog để soi rọi lại cuộc đời mình và để mọi người ghé qua đọc cho vui ấy mà!
Bao nhiêu mơ ước hồi còn trẻ, bao nhiêu kỳ vọng tự mình đặt ra cho mình, tất cả cứ theo cái trận đời mà cuốn đi với thời gian, bất lực và vô vọng vì thời cuộc là thế đó, ngày nay một tấm bằng đại học cũng không có, muốn học lại cũng đâu có thời gian? Thôi thì đành phải vậy… May mà cuộc sống, công việc hôm nay của chúng tôi người ta chỉ quan tâm đến khả năng mà không quan tâm đến bằng cấp, chứ nếu không thì đau lòng và thất vọng lắm. Nhiều lúc ngẫm nghĩ lại… muốn khóc lần nữa! Đừng có bảo là tôi hay khóc, vì người già thì thường hay mủi lòng lắm đấy! Nếu già như thế thì lấy gì mà níu kéo thời gian lại được đây?
Thế mà có đấy! không kỳ vọng vào mình được thì đặt ước vọng vào những đứa con của mình, cứ nhìn thấy chính mình ngay trong tâm hồn đứa con để mà ước mơ, để mà cố gắng, để mà đeo đuổi những gì năm xưa mình đã bỏ lỡ vì thời cuộc. Do vậy mà tất cả những gì tôi muốn, tôi ước mơ, tôi lại đặt cả vào con, đặt trên vai chúng biết bao là gánh nặng về tư duy, về đạo đức, về các giá trị tinh thần, kể cả những khe khắt của chính mình để mong chúng sẽ thực hiện thay cho mình, chúng sẽ là những người thực hiện ước mơ thay cho cha mẹ. Thời gian cũng vẫn cứ thế mà trôi, gánh trên vai chúng nặng như thế vậy mà chúng vẫn kham được, chúng hiểu ước mơ của bố mẹ là gì và rất mừng là chúng thực hiện được, chúng mang lại hạnh phúc cho bố mẹ và mang lại sự trưởng thành cho chính mình. Ngày xưa tôi đã khóc vì khổ đau nhưng ngày nay tôi khóc vì hạnh phúc, vì sung sướng. Đó là điều tôi muốn nói trong entry này, ta vẫn có thể níu kéo thời gian lại được bằng cách như thế đó.
Cuộc sống lắm khi giáng cho ta những trận đòn khổ đau, nhưng nhờ đó mà ta hiểu ra được những giá trị rất cao quý khi ta gắng vượt qua nó, và hơn cả, đó là ta phải gắng vượt qua được chính mình cho dù đường đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Và nếu như đường đời mà phẳng lặng quá thì chắc là cũng khá vô vị nhỉ, phải không bạn?

Cô đơn mưa mùa hạ

Lúc gió bắt đầu thổi mạnh hơn…
Reo lên những nhịp đều đều của hạt mưa mùa hạ.
Tôi vẫn không chịu đóng chặt cửa sổ,
Cho dù mưa có hất tung tóe cuộc đời…
Cố nhìn quanh vẫn chẳng thấy một ai.
Đó là khi cô đơn cất lên tiếng nói!
Phải chăng tôi cần hạt mưa để tắm gội,
rửa sạch hồn mình trong những lúc cô đơn?
Quanh tôi đâu có còn ai nữa để giận hờn,
để trách móc, ghét ghen và hối thúc.
Nhanh nhanh lên, cuộc đời không đợi giục!
Nhọc vai, hụt sức còn được bấy nhiêu ngày?
Nhưng đối với một người nghệ sĩ như tôi
Thời gian thực là món quà vô giá
Tôi vẫn thích mưa tuôn vào phòng xối xả
Để cho tôi cảm nhận nơi đây vẫn có người
Để cô đơn không vây kín lấy được tôi
Để những hạt mưa hè nho nhỏ nói lên lời tình tự…

Hãy cho tôi thời gian và đừng tự ru ngủ
Rằng ta đã đọc được sự yêu thương của mọi người
Nhưng những gì bên trong “cái thằng tôi”
Mãi đến hôm nay tôi vẫn bí.

Nhiều sự việc có lúc tưởng là quá dễ,
Song tâm hồn người là cả một cõi thinh không
Giận dỗi yêu thương là chuyện rất bình thường
Tuy vậy vẫn còn rất nhiều điều để nói
Những cảm xúc sẽ trôi qua rất vội
Khi tôi cô đơn một mình với cô đơn
Có muốn nói chăng cũng chỉ biết nhóp nhép một đôi lần
Rồi cũng lại đưa tất cả vào một trời im lặng…
Mưa vẫn cứ rơi,
và tôi vẫn cứ ngóng
Có ai đó đi ngang qua đây…
Thấy bóng tôi tất tả hao gầy
Chắc sẽ lại muốn ươm thêm vài hạt cảm xúc
để tôi được viết cho đời và cho cả cái thằng tôi…

Tạnh mưa rồi…
Và vợ đi chợ cũng về rồi…
Chấm hết!

Thương vợ

Nếu có ai hỏi rằng trong đời bạn có điều gì đáng tự hào? Tôi sẽ không ngần ngại trả lời, đó là tôi thương vợ. Trời ạ! Thương vợ thì tự hào cái nỗi gì? Nhưng mà vợ mình mình thương! Có gì mắc cỡ hay xấu xa nhỉ? Sao người chồng hay được ca tụng thế còn người vợ thì không chứ? Thương vợ hoàn toàn khác với sợ vợ, lại càng khác với nịnh vợ. Đó là ý tôi muốn nói.
Lắm kẻ sẽ cho rằng thằng cha này hâm rồi, chuyện riêng tư lãng xẹt thế mà cũng nêu ra cho thiên hạ cười, làm như chung thủy lắm đấy?! Ừ, nhưng tại sao không chứ? Sự chung thủy không đáng quý sao? Nó còn quý giá hơn bất cứ thứ gì trên đời ấy chứ. Tôi hãnh diện vì nó, tôi tự hào vì nó, tôi cảm thấy mình cao cả vì nó. Tôi nghĩ bất cứ ai sống trên đời giữ được sự chung thủy cũng sẽ lấy làm vinh hạnh khi đến ngày ta nhắm mắt xuôi tay, ta tự hào vì tình yêu thương ta chỉ dành cho vợ con ta, ta không có con rơi con rớt ở đâu cả, trọn đời ta chưa hề ân ái với một ai ngoài người bạn đời của mình, vợ con ta biết rõ điều ấy và kính trọng ta một cách hoàn toàn trong niềm khâm phục. Có thể rất nhiều người cho rằng cuộc sống cái thằng cha này nhạt nhẽo thế mà cũng nói ra, nhưng tôi cho rằng cái sự nhạt nhẽo ấy là niềm vinh dự, vinh dự của lương tâm, của ý thức đạo đức trong mỗi con người.
Cũng từ cái sự chung thủy ấy mà tình thương yêu của tôi dành cho vợ được nâng lên rất nhiều. Tôi thương vợ tôi, có gì mà mắc cỡ nhỉ? Nhiều khi mình vẫn lấy làm tự hào rằng từ nhỏ đến lớn, cái thuở hàn vi ấy mà, cái thuở mà chưa hề có nước phông-tên, muốn có nước dùng thì phải gánh, mà vợ mình chưa hề biết gánh nước là gì, đơn giản là vì không gánh được, cứ nhấc gánh lên là té thì làm sao không thương được, ngay chính bây giờ vẫn thế, và cũng vì thương nên mình luôn gánh nước thay cho vợ, lúc ấy mình làm Trưởng phòng, nhưng khi đi làm về thì quảy đôi gánh đi ra giếng gánh nước, cũng chẳng xấu mặt gì, vì thương vợ mà. Thương cái dáng nghiêng nghiêng, thương cái bờ vai nho nhỏ, thương cái hình hài nữ sinh khi lên xe hoa về nhà chồng, mà thời đó cũng chẳng có xe hoa đâu mà lên, xe hơi chạy bằng than mà! Thương cái kẹp tóc màu vàng giữ từ năm lớp 11 đến mãi về sau, thương khi nhớ đến trong hơn ba chục năm chung sống, có tới 5 lần đánh vợ, nhớ lại mà đau, nhớ lại mà thương quá đi! Thương cả khi nhớ đến hằng trăm lần ăn hiếp vợ và lúc nào vợ cũng phải chịu thua mình, vì một kẻ già mồm như mình thì vợ mình cãi làm sao hơn được chứ? Thương cái lưng còng gánh một bên là con, một bên là thúng gạo mang ra chợ bán khi vắng chồng. Thương hằng trăm lần vợ khóc với hàng chục lít nước mắt vẫn không làm mình nguôi cơn nóng giận. Thương cái ánh mắt rạng rỡ trong cơn đau sau khi sinh đứa con trai đầu lòng, Thương cái lưng khom khom sau bếp để làm thức ăn món này món nọ mừng con cái thành đạt từng đứa một. Thương cả cái ánh mắt rạng rỡ khi cuốn tiểu thuyết đầu tiên(*) của vợ được in và được nhận tiền nhuận bút, thương cả những ánh mắt đau buồn khi cuốn truyện hàng trăm trang bị gởi trả về(**), hụt hẫng và chán nản. Thương cả cái niềm vui của vợ khi đeo đôi bông tai cho đứa con dâu đầu tiên, cái nâng niu khi đứa cháu nội chào đời, cái lo lắng bồn chồn khi cháu bệnh, cái rạng rỡ khi cháu biết hôn bà. Một triệu lần thương, vợ ơi! Sao mà thương thế? 
Rồi đây thời gian sẽ trôi qua, tóc sẽ bạc thêm và ta sẽ già đi, hai ta thế nào cũng sẽ có một người đi trước, chắc là đau lòng lắm vợ ạ! Đến một lúc nào đó thì hai ta cũng sẽ cùng đi, và mong rằng ai đó hồi ấy có đọc qua cái entry này xin hãy nhớ rằng, ngày xưa có một đôi vợ chồng “chuẩn” như thế đó. Chuẩn yêu thương, chuẩn đạo đức thôi chứ chẳng dám gọi là chuẩn mực gì khác.
Và thế đó, vợ ơi! đọc bài này đi để biết tấm lòng của thằng tôi đây nhé, đọc xong chắc hẳn tối nay tôi sẽ có một bữa đại tiệc, đại tiệc của tình thương…

Chuyện chữ nghĩa

Khoảng đầu thập niên 80, lúc đó mới giải phóng được năm bảy năm gì đó, tình hình dân cư ở nhiều địa phương nước ta có nơi còn rất là tăm tối, nhất là các vùng cứ địa cách mạng và vùng kinh tế mới, nơi chúng tôi về sinh sống, lắm người lập gia đình đã lâu mà vẫn chưa biết chữ, bởi thế mà bọn sinh viên gãy gánh như chúng tôi coi vậy chứ nhiều khi cũng có giá lắm đấy, nào là đi dạy bình dân học vụ nè, nào là đi điều tra dân số, hiến pháp, làm tổ bầu cử v.v… chứ thời ấy ai mà làm cho? Thậm chí ông chủ tịch xã chỉ biết giữ cái con mộc đỏ chói và ký tên mà thôi, chỉ chỗ nào ký chỗ ấy, đọc thì đánh vần từng chữ thấy mà tội nghiệp, nhưng cái bề dày cách mạng vào sinh ra tử thì chẳng ai bằng. Thời ấy hầu như địa phương nào cũng thế.
Nói vậy để biết rằng cái sự học nhiều khi cũng rất có lợi, và cũng có lúc sơ sẩy một chút thôi vẫn rất có hại, hại cho cái dân tình khốn khổ mù chữ này. Tôi vẫn nhớ vào buổi sập tối hôm đó, vừa thắp ngọn đèn dầu lên thì có một chị công nhân hơn tôi khoảng năm bảy tuổi gì đó, tay cầm cái tờ giấy carô cuốn tròn mua ngoài chợ đến gặp tôi. Tôi mời chị vào nhà và vặn bấc đèn lên một chút cho sáng. Trời ạ! Mặt chị sưng húp, tím bầm nhiều chỗ nhưng cũng vẫn cố giữ vẻ thản nhiên, miệng thì lẩm bẩm chửi thề nguyền rủa ai đó.
- Có chuyện gì mà căng thẳng vậy chị? – Tôi hỏi.
- Mẹ nó chớ! – Chị nghiến răng: – Tao chịu hết nổi rồi Lân ơi! Chồng con như cục đếch họ, bao nhiêu năm nay tao nhịn nhục quá rồi, bây giờ không thể nào chịu nổi nữa…
- Chị nói sao? Ảnh đánh chị à?
Không trả lời, chị xòe tờ giấy carô ra trước mặt tôi:
- Mẹ nó chớ, lần này thì dứt khoát! Tao dứt khoát rồi…
- Chuyện gì mà dứt khoát? – Tôi lại hỏi tuy cũng đoán ra lờ mờ mọi chuyện.
- Tao nghe nói mày làm đơn hay lắm! Hôm trước nghe bà Ba bảo nhờ cái đơn mày làm mà thằng con của bả được Công an thả ra, còn mày làm đơn kiện công đoàn đòi lại tiền hưu của ông Tư cũng được hồi tố đầy đủ, nên nay tao nhờ mày làm giúp giùm tao cái tờ đơn ly dị… Tao chịu hết nổi rồi… Hỏi mày chứ chồng con gì mà nay xỉn mai xỉn, lại còn đánh cả tao nữa chứ! Lần này thì dứt khoát!
- Ủa, tui thấy ảnh cũng chăm làm lắm mà! Chắc buồn tình sao đó thôi, chứ thấy anh chị cũng hạnh phúc quá xá cỡ mà!
- Mày biết cóc gì? Ở trong chăn mới biết chăn có rận! Nó mà không có tao thì chết bờ chết bụi thôi. Dứt khoát lần này là ly dị thôi, tao không chịu nổi nữa đâu!
Tôi hạ giọng xuống:
- Chị Tư nè! Để tui nói chị nghe! Giá mà chị nhờ tui làm đơn khiếu nại chỗ này chỗ nọ để đòi quyền lợi cho chị, hoặc khiếu nại cơ quan này cơ quan kia giải oan cho chị thì tui sẵn sàng làm liền, nhưng ở đây là… hạnh phúc gia đình, làm cái đơn ly dị để chia cắt anh chị ra, rồi mấy đứa con chị ra làm sao? Làm đơn để giúp người khác thì nên làm, chứ làm đơn như chị kêu thì khác gì phá hủy hạnh phúc gia đình chị… Khó quá, chắc tui không làm đâu!
- Mày cứ làm đi, tao ký mà, mày chỉ chỗ nào tao ký chỗ đó, tao chịu trách nhiệm chớ có phải mày đâu?
- Nhưng mà… chị ơi! Tui không làm được đâu, ai mà đem chữ nghĩa đi làm chuyện này! Chị nghe lời tui đi, ảnh nóng nảy đôi chút rồi đâu lại vào đó thôi mà! Từ từ rồi ảnh sẽ hiểu chứ ly dị cũng có hay ho gì đâu! Nghe lời tui đi! Chuyện hạnh phúc người khác tui chỉ biết nói vô chứ ai lại nói ra bao giờ? Dân gian ta thường nói: người ta dùng cái cuốc để cuốc vào, chứ không ai dùng cái cào để đẩy ra cả. Đem chữ nghĩa giúp chị đâu chẳng thấy, ly dị rồi con cái mỗi đứa mỗi đường, hại chị chứ giúp cái gì!
Chà, coi bộ chị cũng hơi hơi thấm nên tay chị cứ vân vê tờ giấy carô rồi cuốn lại lúc nào không biết. Được một lúc, chị lí nhí bảo:
- Ừ… thì chú nói vậy tui nghe vậy (hết xưng hô tao mày rồi nhé! chắc bớt tức tối rồi) Nhưng để hôm nay tui về coi đã, có gì mai tui tới rồi… làm đơn cũng được.
Chiều hôm sau chị lại tới, nhưng lần này thì có cả ảnh đèo xe đạp chở đến, chị cầm nải chuối đến biếu tôi và nói:
- Ừ, tao thấy mày nói cũng… đúng. Thôi, tao về nghen!
Tôi giả vờ đùa:
- Ủa, cái tờ đơn… Tờ đơn đâu rồi?
Nhưng chị đã lên cái baga xe đạp của ông chồng đi thẳng, miệng vẫn còn tủm tỉm…
Tôi nhìn nải chuối mà bật cười, hạnh phúc quả là đơn giản quá nhỉ…